„Lex Szarlatan” nie wejdzie na razie w życie. Prezydent kieruje ustawę do Trybunału Konstytucyjnego

Data publikacji: 20.08.2026

Prezydent nie podpisał ustawy „Lex Szarlatan”, ale też jej nie zawetował. Skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego, by ten orzekł o jej zgodności z konstytucją. Ustawa budziła wiele kontrowersji, także w branży beauty. – Jej cel jest słuszny, ale problemem są proponowane rozwiązania (…). Państwo musi opierać swoje działania na poszanowaniu konstytucji, wolności obywateli i swobody działalności gospodarczej – stwierdził Nawrocki, który jednocześnie zaproponował własną inicjatywę legislacyjną. 

Dziś prezydent Karol Nawrocki ogłosił swoje decyzje w sprawie kolejnych ustaw, które trafiły do jego podpisu. Jedną z najbardziej wyczekiwanych była ta o podpisaniu lub zawetowaniu ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zwanej potocznie Lex Szarlatan”.

Prezydent nie zdecydował się na jej podpisanie, ale także jej nie zawetował. Wysuwając przeciwko niej zarzuty skierował ją do Trybunały Konstytucyjnego, który musi orzec o zgodności ustawy z konstytucją. Dopóki tego nie zrobi, przepisy nie wejdą w życie.  

 

Nawrocki szczegółowo argumentował swoją decyzję. Podkreślił, że sam cel ustawy jest słuszny: – Powiem jasno: państwo musi chronić pacjentów przed oszustami, którzy żerują na chorobie i ludzkim strachu. Szczególnie przed tymi, którzy dla zysku odciągają ludzi od skutecznego leczenia – mówił. 

Zaznaczył jednak, że wprowadzane regulacje nie mogą być nadmierne. – Państwo musi jednak także opierać swoje działania na poszanowaniu konstytucji, wolności obywateli i swobody działalności gospodarczej – dodał.

Zarabiaj nawet 10.000 zł rocznie więcej z Kartą Członkowską Beauty Razem

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456
Ważna do: 05.10.2026
Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Cel słuszny, zakres zbyt szeroki

– Czyli cel jest słuszny, ale problemem mogą się okazać proponowane w niej środki – mówił. – Do jednej grupy tak zwanych szarlatanów rząd zakwalifikował realnie zagrażających, szkodzących zdrowiu szaleńców oraz tysiące polskich firm i osób zajmujących się zielarstwem, zdrowym odżywianiem czy medycyną komplementarną – stwierdził Nawrocki.

– Przepisy zostały tak skonstruowane, że wielotysięcznymi karami może zostać obłożony zarówno ktoś, kto sprzedaje zioła czy suplementy, jak i realny szarlatan zniechęcający do leczenia medycyną popartą naukowo – dodał.

Zarzucił rządowi powierzchowne potraktowanie problemu.

 – Poważne sprawy wymagają poważnej debaty i ostrych przepisów, a nie szufladkowania w jednej grupie uczciwych polskich przedsiębiorców z zagrażającymi zdrowiu szarlatanami – mówił. – Rząd zamiast realnie rozwiązać problem, poszedł jak zwykle drogą na skróty, oddając pełnię władzy urzędnikowi – ocenił prezydent.

Nawrocki przyznał, że w jego kancelarii odbyły się spotkania i konsultacje z przedstawicielami zawodów medycznych, rzecznikiem praw pacjenta, organizacjami pacjentów i biznesu. 

– Szczególnie niepokojące są opinie reprezentantów Business Centre Club, wskazujące na poważne wątpliwości wobec przepisów zgłaszane przez polski biznes – podkreślił.

Wesprzyj BLIK-iem Beauty Razem

Wesprzyj ochronę zawodu kosmetologa

Bronimy interesów branży, reagujemy na projekty ustaw i działania instytucji.

Każda wpłata realnie wspiera działania prawne i eksperckie. Wesprzyj BLIK-iem.

Tel: 506 224 225

Tytuł przelewu: Darowizna na cele statutowe

Rozwiązania rodem z poprzedniego ustroju

– Ustawa budzi poważne wątpliwości konstytucyjne – stwierdził prezydent.

Kluczowym problemem jest pozbawienie obywateli prawa do sprawiedliwego procesu i skutecznej obrony. Ustawa pozwala na wykonanie kar i blokady przed prawomocnym wyrokiem sądu, przez co – jak mówił – późniejsza kontrola sądowa staje się iluzoryczna.

– Przedsiębiorca może zbankrutować, zanim doczeka się sądu – podkreślił Nawrocki.

Procedura nie gwarantuje udziału niezależnych ekspertów medycznych, a decyzję o rzekomej dezinformacji podejmuje jednoosobowo urzędnik. Według prezydenta może to godzić w wolność działalności gospodarczej zapisaną w konstytucji, łamiąc przy tym zasadę proporcjonalności. Może także stanowić bezpośrednie zagrożenie dla wolności debaty naukowej i prowadzenia badań przed czym przestrzegają eksperci.

– Ta ustawa może okazać się z jednej strony groźna dla uczciwych działalności, a z drugiej – nieskuteczna w walce z prawdziwymi szarlatanami. Nie walczy się z bezprawiem za pomocą innego bezprawia – stwierdził prezydent. Nie są też według niego celowe rozwiązania rodem z poprzedniego ustroju, gdzie jeden urzędnik ma potężną władzę. 

– Potrzebne są przepisy, które w sposób skuteczny zablokują działalność oszustów, nie uderzając przy tym w uczciwych ludzi – powiedział i przedstawił własną inicjatywę legislacyjną – projekt nowelizacji kodeksu karnego. 

Przeczytaj także

Zamiast „Lex Szarlatan” – zmiany w Kodeksie karnym

– Mój projekt wprowadza jasne, precyzyjne przepisy karne, które będą karać tych, którzy dla zysku lub innych korzyści świadomie zniechęcają pacjentów do leczenia metodami medycyny opartej na nauce – zapowiedział.

Najważniejsza różnica wobec rozwiązania rządowego dotyczy tego, kto orzeka. – O winie i karze nie będzie decydował jeden urzędnik, ale niezawisły sąd po rzetelnym procesie – mówił prezydent. – W ten sposób skutecznie uderzymy w prawdziwych oszustów, jednocześnie gwarantując wolność i swobodę badań naukowych oraz bezpieczeństwo uczciwych ludzi i firm – dodał.

Do postępowań ma zostać włączony Rzecznik Praw Pacjenta, który będzie mógł uczestniczyć zarówno w działaniach prokuratury, jak i w procesie sądowym. 

Los rządowej ustawy zależy teraz od Trybunału Konstytucyjnego. Prezydent podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny powinien jednoznacznie stwierdzić, czy przepisy nie naruszają polskiej ustawy zasadniczej.

– To prosta zasada: skutecznie chronić pacjentów, surowo karać oszustów i jednocześnie przestrzegać konstytucji – podsumował Nawrocki.

Ustawa nie bije w kosmetologów – obiecał rząd

Lex Szarlatan”, to ustawa, która także w branży beauty od początku budziła obawy, ponieważ jej zapisy mogły godzić w legalnie działające kosmetyczki, kosmetologów i przedstawicieli innych zawodów niemedycznych. Fundacja Beauty Razem interweniowała w sprawie projektu już w lipcu 2025 r. wysyłając sześć obszernych pism interwencyjnych do kluczowych osób w państwie oraz instytucji decydujących o kształcie przepisów, w tym do premiera Donalda Tuska i prezydenta-elekta Karola Nawrockiego.

Czytaj: Beauty Razem interweniuje w „Lex Szarlatan”. Pismo do premiera, prezydenta-elekta i 4 ministerstw! 

Na skutek tej interwencji Ministerstwo Rozwoju i Technologii zwróciło uwagę na ryzyko zbyt szerokiej definicji „praktyki pseudomedycznej”, natomiast Ministerstwo Zdrowia zapewniło Beauty Razem, że intencją projektodawcy nie jest objęcie procedur kosmetologicznych przepisami ustawy. Podobne stanowisko przedstawiło także Ministerstwo Finansów. 

Przeczytaj także

Później Ministerstwo Zdrowia kilkakrotnie w procesie legislacyjnym zapewniło, iż celem ustawy nie jest ograniczanie legalnej działalności kosmetologów, kosmetyczek, podologów, zielarzy, masażystów czy instruktorów jogi. Resort zapewniał, że „Lex Szarlatan” ma uderzać wyłącznie w osoby przypisujące niesprawdzonym metodom właściwości lecznicze lub nakłaniające pacjentów do rezygnacji z diagnostyki i terapii zgodnych z aktualną wiedzą medyczną.

Czytaj: Lex Szarlatan przyjęty przez rząd. Ministerstwo Zdrowia: projekt ustawy nie ogranicza kosmetologii

Mimo wszystko obawy o zapisy zawarte w ustawie są nadal. Niedawno głos w tej sprawie zabrał także Związek Rzemiosła Polskiego – największa organizacja samorządu gospodarczego rzemiosła w Polsce – alarmując, że radykalne i nieprecyzyjne zapisy zawarte w ustawie mogą uderzyć w legalnie działających przedsiębiorców wykonujących zawody paramedyczne i niemedyczne, takich jak kosmetolodzy, naturopaci, akupunkturzyści czy fitoterapeuci.

Czytaj: Związek Rzemiosła Polskiego: „Lex Szarlatan” jednak zagrożeniem dla działalności kosmetyczek i kosmetologów?

Ministerstwo Zdrowia: ustawa miała chronić pacjentów

Ministerstwo medyczne i środowisko medyczne jest rozczarowane decyzją prezydenta. Minister zdrowia, Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśliła, że:

– Ustawa mogła chronić pacjentów przed pseudomedycyną, dezinformacją i oszustami, którzy żerują na ludzkiej chorobie i strachu. Była precyzyjnie wycelowana w działalność osób, które okradają pacjentów z czasu, pieniędzy i zdrowia. 

<iframe src=”https://www.facebook.com/plugins/video.php?height=476&href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2Freel%2F1738772343829496%2F&show_text=true&width=267&t=0″ width=”267″ height=”591″ style=”border:none;overflow:hidden” scrolling=”no” frameborder=”0″ allowfullscreen=”true” allow=”autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share” allowFullScreen=”true”></iframe>

Wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej dr Klaudiusz Komor zaapelował do wszystkich stron sceny politycznej o pilne przygotowanie i wdrożenie w życie przepisów, które zabezpieczą polskich pacjentów przed praktykami pseudomedycznymi.

Prezes Okręgowe Rady Lekarskiej Dariusz Drobniak podkreśli, że stworzenie mechanizmów chroniących pacjentów przed pseudomedycyną jest konieczne, a samorząd lekarski chce uczestniczyć w pracach nad inicjatywą zapowiedzianą przez prezydenta i ma nadzieję, że będą one ze środowiskiem medycznym konsultowane.

– Jesteśmy gotowi uczestniczyć w dalszych pracach nad rozwiązaniami, które rzeczywiście zwiększą bezpieczeństwo pacjentów. (…) Liczymy na szybkie przedstawienie zapowiedzianego projektu i jesteśmy gotowi rozmawiać o jego kształcie – zadeklarował.

Drobniak poinformował, że „dla środowiska lekarskiego istotne jest też to, aby nowe przepisy jasno określały odpowiedzialność osób, które podważają konieczność leczenia albo przedstawiają pseudoterapie jako skuteczne metody medyczne”.

TAGI

Przeczytaj także

Zapisz się, a nie przegapisz niczego ważnego. W naszym newsletterze znajdziesz informacje o najciekawszych dyskusjach, postach, produktach i nowościach, które ciągle pojawiają się w Grupie Beauty Razem!

0
    0
    Twój koszyk
    Twój koszyk jest pusty