„Lex szarlatan” po konsultacjach: Ministerstwo Zdrowia zmienia definicję pseudomedycyny

Data publikacji: 18.03.2026

Ministerstwo Zdrowia przedstawiło stanowisko wobec uwag zgłoszonych do projektu ustawy zwanej potocznie „Lex Szarlatan”. Mimo mimo licznych zastrzeżeń ze strony rynku, resort w ograniczonym zakresie zmodyfikował projekt, w tym zmienił kluczową definicję pseudomedycyny. Znalazł się w niej zwrot „udzielanie świadczeń zdrowotnych”.

Ustawa o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o systemie powiadamiania ratunkowego (UD207) potocznie zwana „Lex Szarlatan” przeszła etap konsultacji publicznych. Uwagi do projektu zgłosiła Naczelna Rada Lekarska, organizacje zrzeszające pracodawców oraz Rzecznik Praw Obywatelskich. Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się na niewielkie zmiany w projekcie. 

Wesprzyj ochronę zawodu kosmetologa

Bronimy interesów branży, reagujemy na projekty ustaw i działania instytucji.

Każda wpłata realnie wspiera działania prawne i eksperckie. Wesprzyj BLIK-iem.

Tel: 506 224 225

Tytuł przelewu: Darowizna na cele statutowe

Zmiana definicji pseudomedycyny

Najważniejszą zmianą jest doprecyzowanie definicji praktyk pseudomedycznych. Po zmianach przez pseudomedycynę rozumie się: „udzielanie świadczeń zdrowotnych przez osobę niewykonującą zawodu medycznego”.

To zawężenie względem wcześniejszej propozycji, która obejmowała wszelkie działania „na rzecz zdrowia”. Definicja brzmiała: „podejmowanie działań służących zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia przez osobę niewykonującą zawodu medycznego”. Jej zmiana została wprowadzona w wyniku uwag zgłoszonych przez Rządowe Centrum Legislacji oraz szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i była konieczna, aby uniknąć interpretacji obejmujących np. udzielanie pierwszej pomocy czy opiekę nad bliskimi.

Jednak, zgodnie z ustawą o działalności leczniczej: „świadczenie zdrowotne” to „działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania”. Definicja pseudomedycyny zmieniła się więc tylko formalnie, zakres praktyczny pozostał bardzo szeroki – obejmuje wszystko, co może być uznane za działanie mające charakter medyczny.

Ubezpieczenia stworzone specjalnie dla branży Beauty

Polisa obejmuje każdy zabieg, pokrywa szkody, chroni przy kontrolach i płaci mandaty za Ciebie.

Zobacz ofertę

Interwencja Fundacji Beauty Razem w sprawie „Lex Szarlatan”

Gdyby chcieć odnieść projekt ustawy do sytuacji branży beauty, to przy obecnej definicji pseudomedycyny kluczowe wydaje się być nie to, kto wykonuje dany zabieg, a co jest uznawane za świadczenie zdrowotne.

Jednak przeciwko ustawie „Lex Szarlatan” już we wrześniu 2025 r. protestowała Fundacja Beauty Razem i uzyskała zapewnienie, że regulacje w tym zakresie nie są skierowane przeciwko branży beauty. 

Przypomnijmy, że do interwencji Beauty Razem doszło, ponieważ rzecznik prasowy Naczelnej Izby Lekarskiej Jakub Kosikowski potwierdził w rozmowie z „Rynkiem Zdrowia”, że NIL zgłosiła poprawki do projektu ustawy mając na względzie także kosmetyczki i kosmetologów, aby uniemożliwić wykonywanie iniekcji przez osoby bez prawa wykonywania zawodu medycznego. Stwierdził, że główną intencją NIL jest, aby nie narażali oni pacjentów na powikłania po zastosowaniu wypełniaczy, botoksu czy nici liftingujących.

Kosmetyczka jak szarlatan – artykuł Rynek Zdrowia_16 lipca 2025

Czytaj: Kosmetyczka jak szarlatan? Lekarze chcą milionowych kar za wstrzykiwanie botoksu

Zareagowała na to Fundacja Beauty Razem kierując pisma protestacyjne do najważniejszych resortów, w tym do premiera RP.

Ministerstwo Rozwoju i Technologii przekazało Ministerstwu Zdrowia wszystkie zastrzeżenia Fundacji Beauty Razem do poprawek zgłoszonych przez Naczelną Izbę Lekarską.

W piśmie do Ministerstwa Zdrowia wskazaliśmy negatywne konsekwencje zapisów rozszerzających definicję „praktyk pseudomedycznych”. Uwzględniliśmy również sprzeciw Fundacji wobec wszelkich propozycji zmian legislacyjnych, które mogłyby skutkować klasyfikowaniem profesjonalnych kosmetologów z wykształceniem akademickim jako „szarlatanów”, a wykonywane przez nich usługi estetyczne zaliczać do napiętnowanych praktyk pseudomedycznych

– poinformowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii odpowiadając na interwencję Beauty Razem. 

Zawód kosmetologa i projekt ustawy Lex Szarlatan odpowiedź Ministerstwa Rozwoju i Technologii do Fundacji Beauty Razem, wrzesień 2025

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456

Ważna do: 14.05.2026

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Ministerstwo Zdrowia stwierdziło natomiast, że:

Nie było intencją projektodawcy objęcie działalności i wykonywania procedur kosmetologicznych regulacjami projektu ustawy i w ocenie Rzecznika w obecnie proponowanym brzmieniu procedury kosmetologiczne nie będą objęte definicją praktyk pseudomedycznych. 

Ministerstwo Zdrowia do Ministerstwa Rozwoju i Technologii, projekt ustawy Lex Szarlatan, wrzesień 2025

Czego dotyczy ustawa „Lex Szarlatan”?

Projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o systemie powiadamiania ratunkowego (UD207) odpowiada na dwa główne problemy: rozwój niebezpiecznych praktyk pseudomedycznych i medycznej dezinformacji oraz niewystarczającą skuteczność ochrony zbiorowych praw pacjentów. Szacuje się, że od kilku do kilkunastu tysięcy osób/podmiotów może prowadzić pseudomedyczną działalność.

Jak informuje Ministerstwo Zdrowia, celem nowelizacji ustawy jest wzmocnienie ochrony praw pacjenta przez usprawnienie mechanizmów nadzorczych, eliminację praktyk pseudomedycznych, które są szkodliwe lub niebezpieczne, zwiększenie efektywności działań Rzecznika Praw Pacjenta (RPP), m.in. poprzez nowe instrumenty prawne i możliwość nakładania kar.

Rzecznik Praw Pacjenta ma uzyskać nowe uprawnienia do prowadzenia postępowań dotyczących:

• działań zdrowotnych podejmowanych przez osoby bez kwalifikacji medycznych,
• stosowania lub oferowania metod wskazywanych błędnie jako lecznicze, prowadzących do pogorszenia zdrowia, oraz zaniechania zgodnej z aktualną wiedzą medyczną metody diagnostycznej lub leczniczej,
• wykonywanie działalności medycznej bez uzyskania właściwego wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą,
• medycznej dezinformacji (jeśli jest połączona z zyskiem i publicznym rozpowszechnianiem).

RPP zyskuje do tego nowy katalog sankcji, w tym możliwość nakładania bardzo wysokich kar finansowych.

Ubezpieczenia stworzone specjalnie dla branży Beauty

Polisa obejmuje każdy zabieg, pokrywa szkody, chroni przy kontrolach i płaci mandaty za Ciebie.

Zobacz ofertę

Kary finansowe: wyższe i wielopoziomowe

Resort odrzucił postulaty dotyczące złagodzenia sankcji finansowych za praktyki pseudomedyczne. 

Kary pieniężne mogą sięgać nawet do 1 mln zł. Będą nakładane za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów i stosowanie praktyk pseudomedycznych, czyli np. „udawanie leczenia” bez uprawnień, działania zagrażające zdrowiu pacjentów. Resort utrzymał możliwość wielokrotnego karania – aż do zaprzestania naruszeń – co ma zapobiegać sytuacjom, w których kara „wliczana” jest do kosztów prowadzenia działalności. Każda kara będzie wymagała odrębnego postępowania administracyjnego i nie może ono być wszczęte wcześniej niż 6 miesięcy od ostatecznej decyzji poprzedniej kary.

Obecne stanowisko MZ stanowi element zakończonego etapu konsultacji publicznych. Projekt pozostaje na etapie rządowym i nie trafił jeszcze do prac parlamentarnych. To oznacza, że jego ostateczny kształt może jeszcze ulec zmianie. 

Link do projekt ustawy „Lex Szarlatan” w toku legislacji: Projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz ustawy o systemie powiadamiania ratunkowego

TAGI