Rzecznik MŚP: projekt ustawy o PIP budzi poważne obawy przedsiębiorców

Data publikacji: 30.09.2025

Projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który przewiduje znaczące poszerzenie kompetencji inspektorów, w tym przekształcanie umów cywilnoprawnych w umowy o pracę, spotkał się z ostrą krytyką ze strony Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców. Minister Agnieszka Majewska w piśmie skierowanym do minister Agnieszki Dziemianowicz-Bąk wskazała, że wiele zapisów projektu jest nieprecyzyjnych i może poważnie naruszać stabilność prowadzenia działalności gospodarczej.

Najważniejsze zastrzeżenia Rzecznika MŚP

• przeniesienie kompetencji do stwierdzania istnienia stosunku pracy z sądów do PIP,
• wprowadzenie natychmiastowej wykonalności decyzji inspektorów,
• brak jasnych zasad dotyczących skutków podatkowych i ubezpieczeniowych,
• zbyt krótki termin odwoławczy (7 dni) oraz brak reguł dowodowych,
• ograniczenie możliwości polubownego rozwiązywania sporów,
• zwiększenie maksymalnych kar za naruszenia prawa pracy.

Przeczytaj, co zakłada projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy:

Spór o decyzje administracyjne PIP

Najwięcej emocji budzi propozycja, aby inspektorzy pracy mogli samodzielnie stwierdzać istnienie stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Dotychczas takie rozstrzygnięcia należały do sądów.

– To zbyt głęboka ingerencja w zasadę swobody umów, pewność zobowiązań cywilnoprawnych i stabilność obrotu gospodarczego. Rozwiązanie to narusza wolę stron co do rodzaju zawartej umowy oraz niesie ryzyko arbitralności

 – podkreśla minister Majewska.

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456

Ważna do: 17.02.2026

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Natychmiastowa wykonalność decyzji PIP pod znakiem zapytania

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych rozwiązań w projekcie jest nadanie decyzjom inspektorów pracy natychmiastowej wykonalności. Rzecznik MŚP zwraca uwagę, że takie narzędzie prawne stosuje się wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych – i tylko wtedy, gdy konieczne jest zabezpieczenie ważnych dóbr do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd.

Szczególne obawy budzi w tym kontekście obowiązek zapłaty składek i podatków jeszcze przed zakończeniem postępowania sądowego. Zdaniem Minister Majewskiej takie rozwiązanie:

• zaburza równowagę praw i interesów pracodawców, pracowników i całego systemu ubezpieczeń społecznych,
• tworzy ryzyko nadmiernego obciążenia przedsiębiorców, którzy dopiero walczą o swoje racje przed sądem.

Dlatego Rzecznik MŚP wnioskuje o wykreślenie przepisów przewidujących natychmiastową wykonalność i uzależnienie ich obowiązywania od prawomocnego wyroku sądu.

Jednocześnie minister Majewska sygnalizuje gotowość do kompromisu: natychmiastowa wykonalność mogłaby być wprowadzona, ale wyłącznie w sprawach, w których PIP stwierdzi rażące naruszenia prawa.

Niejasne skutki podatkowe i ubezpieczeniowe

Rzecznik MŚP zwraca uwagę, że projekt nie precyzuje konsekwencji decyzji PIP w zakresie zobowiązań podatkowych i ubezpieczeniowych, gdy inspektor przekształci umowę cywilnoprawną w stosunek pracy.

Najważniejsze wątpliwości to:

• brak informacji, jak decyzja PIP wpłynie na rozliczenia podatkowe i składkowe dokonane przed jej wydaniem, w tym na obowiązki związane z VAT,

• niejasne zasady zaliczania składek i podatków uiszczonych od umów cywilnoprawnych na poczet należności wynikających z umowy o pracę,

• brak pewności, czy zwroty nadpłaconych należności będą realizowane automatycznie, czy przedsiębiorcy i pracownicy będą musieli składać oddzielne wnioski do ZUS i organów podatkowych,

• nieokreślona relacja między decyzjami PIP a rozstrzygnięciami wydawanymi przez ZUS w sprawach ubezpieczeniowych.

Minister Agnieszka Majewska ostrzega:

– Brak doprecyzowania omawianych przepisów skutkować może wieloma sporami interpretacyjnymi i trudnościami w praktyce ich stosowania.

Dodatkowo podkreśla, że skutki stwierdzenia stosunku pracy będą mieć wpływ na możliwość korzystania z różnych ulg i ułatwień dla przedsiębiorców. Szczególnie istotne jest to w przypadku mikrofirm, które mogą stracić prawo do takich instrumentów jak wakacje składkowe.

Dobrowolny ZUS dla Beauty

Obniż swoje koszty samozatrudnienia
lub koszty zatrudnienia pracowników.

Poznaj rozwiązanie

Procedura odwoławcza i reguły dowodowe do poprawy

Rzecznik MŚP wskazuje także na szereg problemów związanych z procedurą odwoławczą oraz brakiem jasnych reguł dowodowych.

Najważniejsze zastrzeżenia to:

• zbyt ogólne określenie elementów decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy,
• krótki, 7-dniowy termin na odwołanie od decyzji Inspekcji,
• brak przepisów dotyczących reguł dowodowych, co przenosi ciężar udowodnienia błędności decyzji PIP na przedsiębiorców.

– Dla małych firm, które nie dysponują wyspecjalizowanymi działami kadr ani stałym wsparciem prawnym, jest to sytuacja nie do zaakceptowania

– podkreśla minister Majewska.

Kolejne wątpliwości dotyczą zakazu korzystania z alternatywnych form rozwiązywania sporów. To rozwiązanie stoi w sprzeczności z dotychczasowym podejściem ustawodawcy, który promował mediacje i polubowne sposoby rozstrzygania konfliktów.

Rzecznik MŚP krytykuje także planowane zwiększenie maksymalnego wymiaru kar za naruszenie przepisów prawa pracy.

Apel o korekty

Minister Majewska podsumowuje, że projekt w obecnym kształcie wymaga istotnych poprawek:

Potrzebne są głębokie korekty, które zapewnią równowagę między dążeniem do zwiększenia skuteczności działań PIP a poszanowaniem praw i słusznych interesów przedsiębiorców.

Masz długi? Pomożemy Ci

Odzyskaj spokój i kontrolę nad finansami.

Umów darmową konsultację

TAGI