Data publikacji: 29.07.2026
Związek Rzemiosła Polskiego ostrzega, że przepisy ustawy „Lex Szarlatan”, która jest na końcowym etapie prac legislacyjnych, mogą uderzyć nie tylko w osoby oferujące pseudoterapie, ale również w legalnie działające kosmetyczki, kosmetologów i przedstawicieli innych zawodów niemedycznych.
Związek Rzemiosła Polskiego (ZRP) opublikował stanowisko, w którym krytycznie ocenia część rozwiązań zawartych w ustawie z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, potocznie zwanej „Lex Szarlatan”. Ustawa trafiła już do Senatu, nie ustają jednak starania różnych środowisk o jej zatrzymanie w procesie legislacyjnym.
ZRP alarmuje, że radykalne i nieprecyzyjne zapisy zawarte w ustawie mogą uderzyć w legalnie działających przedsiębiorców wykonujących zawody paramedyczne i niemedyczne, takich jak kosmetolodzy, naturopaci, akupunkturzyści czy fitoterapeuci.
Cały dokument: Stanowisko Związku Rzemiosła Polskiego (ZRP) do ustawy o prawach pacjenta
Ubezpieczenia stworzone specjalnie dla branży Beauty
Polisa obejmuje każdy zabieg, pokrywa szkody, chroni przy kontrolach i płaci mandaty za Ciebie.
Zobacz ofertęNajwiększe zastrzeżenia ZRP budzi nowa definicja praktyki pseudomedycznej, przez którą rozumie się:
Organizacja odnosi te zapisy m.in. do kosmetyczek i kosmetologów.
Kosmetyczka i kosmetolog w świetle polskiego prawa nie są zawodami medycznymi. Oznacza to, że mogą kwalifikować się pod punkt pierwszy, tj. udzielanie świadczeń stwarzających ryzyko uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia przez osobę niemedyczną. Usuwanie zaskórników i rozdrapywanie zmian trądzikowych jest przecież fizycznym uszkodzeniem skóry. Warto również pamiętać, że zgodnie z polskim prawem, kosmetyczki i kosmetolodzy nie mogą legalnie wstrzykiwać wypełniaczy (takich jak kwas hialuronowy) ani wykonywać innych inwazyjnych zabiegów medycyny estetycznej (np. podawania botoksu) – mogą je wykonywać wyłącznie lekarze
– czytamy w stanowisku.
Zdaniem organizacji jeszcze większym zagrożeniem nowe przepisy mogą być dla naturopatów – wykonywanie akupunktury, akupresury czy stosowanie ziołolecznictwa również może zostać zakwalifikowane jako działalność stwarzająca ryzyko uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
„Chociaż, co do zasady, niepoparte dowodami naukowymi twierdzenia o „alternatywnym leczeniu raka”, mogące celowo wprowadzać w błąd, powinny być karane, to jednak tak sformułowana definicja zdaje się zbyt daleko idąca. Może doprowadzić do likwidacji wielu legalnych działalności z uwagi na potencjalne ryzyko nadużyć i nieprawdziwych zarzutów przez nieuczciwych klientów oraz ogromne kary finansowe” – przestrzega ZRP.
Związek Rzemiosła Polskiego zwraca uwagę na znaczące rozszerzenie kompetencji Rzecznika Praw Pacjenta. Nowe przepisy umożliwią mu m.in. prowadzenie postępowań w sprawach praktyk pseudomedycznych, wydawanie decyzji nakazujących zaprzestanie określonych działań z rygorem natychmiastowej wykonalności, nakładanie kar oraz publikowanie informacji o kwestionowanych praktykach jeszcze przed zakończeniem postępowania.
ZRP jest kolejną organizacją, która mówi, że w praktyce Rzecznik Praw Pacjenta staje się jednocześnie „śledczym, prokuratorem i sędzią”. Tymczasem ustawa przewiduje kary nawet do 1 mln zł za stosowanie praktyk pseudomedycznych oraz do 100 tys. zł za nieprzekazanie Rzecznikowi żądanych dokumentów lub informacji.
ZRP uważa, że nowe przepisy dublują obowiązujące regulacje.
„Ściganie oszustw medycznych czy narażenia na utratę życia i zdrowia z powodzeniem reguluje już polski Kodeks karny (…), przez co tworzenie nowych definicji («praktyka pseudomedyczna») wprowadza chaos pojęciowy w systemie prawnym” – czytamy w komunikacie.
Organizacja podkreśla również, że ustawa może stać się podstawą do wyłudzeń i zastraszania przedsiębiorców przez nieuczciwych klientów. W efekcie – zdaniem ZRP – może zniechęcać do prowadzenia legalnej działalności gospodarczej, również przez kosmetyczki i kosmetologów.
„Chociaż dla kosmetyczek stanowi głównie ostrzeżenie przed wykonywaniem zbyt inwazyjnych zabiegów z pogranicza medycyny, a dla naturopatów wprowadza bezwzględny zakaz twierdzenia, że ich metody mogą leczyć ciężkie, przewlekłe schorzenia i nowotwory to przez swoje arbitralne i nieprecyzyjne zapisy, może zniechęcić do prowadzenia działalności m.in. w tych zawodach”.
ZRP obawia się, że nowe rozwiązania mogą ograniczyć dostępność części usług, swobodę wyboru oraz uderzyć w legalnie działających specjalistów, w tym także np. w dietetyków. Według organizacji ustawa może także pozostawać w sprzeczności z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia dotyczącymi wykorzystania dorobku medycyny tradycyjnej i komplementarnej.
Ustawa „Lex Szarlatan” została uchwalona przez Sejm 3 lipca 2026 r. Obecnie, po wniesieniu przez Senat poprawek, ponownie trafi pod obrady Sejmu. Głosowanie zaplanowano na 31 lipca. Jeśli posłowie zakończą prace nad senackimi poprawkami, ustawa trafi do podpisu prezydenta. Zgodnie z projektem, ustawa miałaby zacząć obowiązywać w ciągu 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
Przypomnijmy, że Ministerstwo Zdrowia zapewniło, iż celem ustawy nie jest ograniczanie legalnej działalności kosmetologów, kosmetyczek, podologów, zielarzy, masażystów czy instruktorów jogi. Resort zapewniał, że „Lex Szarlatan” ma uderzać wyłącznie w osoby przypisujące niesprawdzonym metodom właściwości lecznicze lub nakłaniające pacjentów do rezygnacji z diagnostyki i terapii zgodnych z aktualną wiedzą medyczną.
W odpowiedzi na interwencję Fundacji Beauty Razem również Ministerstwo Rozwoju i Technologii zwróciło uwagę na ryzyko zbyt szerokiej definicji „praktyki pseudomedycznej”, natomiast Ministerstwo Zdrowia zapewniło Beauty Razem, że intencją projektodawcy nie jest objęcie procedur kosmetologicznych przepisami ustawy. Podobne stanowisko przedstawiło także Ministerstwo Finansów.
Związek Rzemiosła Polskiego jest największą organizacją samorządu gospodarczego rzemiosła w Polsce. Reprezentuje interesy rzemieślników i przedsiębiorców zrzeszonych w cechach, izbach rzemieślniczych oraz organizacjach branżowych.
TAGI
Dziennikarka, redaktorka. Od ponad 20 lat zajmująca się branżowymi publikacjami na temat sektora kosmetycznego i beauty.
Przeczytaj także
Zapisz się, a nie przegapisz niczego ważnego. W naszym newsletterze znajdziesz informacje o najciekawszych dyskusjach, postach, produktach i nowościach, które ciągle pojawiają się w Grupie Beauty Razem!
