Lakier do paznokci jak lek. Polscy naukowcy pracują nad przełomową innowacją

Data publikacji: 24.07.2025

Nad lakierami do paznokci, przez które będzie można podawać leki, pracują biotechnolodzy z Politechniki Krakowskiej. Innowacja ta może mieć przełomowe znaczenie szczególnie w podawaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych i niwelowaniu skutków ubocznych wynikających z obciążenia układu pokarmowego przez leki. 

Studenci drugiego roku biotechnologii na Wydziale Inżynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej – Iga Chodak i Kamil Jurek – pod opieką dr hab. n. farm. inż. Jolanty Jaśkowskiej oraz mgr inż. Anny Drabczyk z Wydziału Inżynierii i Technologii Chemicznej PK, a także praktyków dr hab. Edyta Pindelskiej (Advanced Pharma Solutions) oraz Zbigniewa Majki (Zbigniew Majka Consulting), pracują obecnie nad tym, by nadać lakierom do paznokci nowe terapeutyczne funkcje. Ich zdaniem lakiery dostarczające leki mogą być bardzo ciekawą alternatywą dla obecnie stosowanych sposobów podawania leków.

Zespół naukowców z Politechniki Krakowskiej pracuje nad innowacyjną formułą lakierów, przez które będzie można podawać leki/fot. Karolina Kula/Politechnika Krakowska

Produkty do stylizacji paznokci od dłuższego czasu są nie tylko produktem kosmetycznym – podkreślają naukowcy w informacji prasowej przesłanej PAP. Standardowe lakiery kolorowe zwykle nie mają właściwości leczniczych, to niektóre bazy pod lakier już tak – zawierają odżywcze składniki, jak keratyna, wapń, krzem, proteiny, które mają zwalczać łamliwość czy przebarwienia paznokci. Lakiery zawierające cyklopiroks są stosowane w leczeniu grzybicy paznokci. Produkty do paznokci z mocznikiem lub pantenolem są zalecane na stany zapalne czy łuszczycę paznokci.

Zdaniem naukowców z Politechniki Krakowskiej, lakiery do paznokci mogą stać się jednak nośnikiem dla wielu innych substancji leczniczych i alternatywnym sposobem podawania leków, które zażywane doustnie są często dużym obciążeniem dla organizmu. Przez płytkę paznokcia byłyby uwalniane stopniowo i w kontrolowany sposób.   

– Płytka paznokcia, w odróżnieniu od skóry, stanowi barierę o charakterze hydrofilowym. Dzięki tej właściwości może stanowić interesującą drogę podania leków o działaniu miejscowym, ale też ogólnoustrojowym. Z literatury wynika, że substancje aktywne mogą przenikać do ciała przez płytkę paznokciową nawet kilka dni, co stwarza możliwość opracowania lakierów umożliwiających stopniowe i kontrolowane uwalnianie leków ogólnoustrojowych, takich jak np. leki działające na ośrodkowy układ nerwowy –

wyjaśnia dr hab. n. farm. inż. Jolanta Jaśkowska cytowana przez PAP.

W pierwszej kolejności naukowcy skupili się na badaniu zastosowań lakierów jako systemów dostarczania leków przeciwgrzybiczych, przeciwbólowych i przeciwzapalnych. 

– Opracowaliśmy kilka prototypowych formulacji lakierów, które poddajemy testom z wykorzystaniem substancji czynnych o działaniu miejscowym, takich jak cyklopiroks, oraz substancji o potencjale działania ogólnoustrojowego, takich jak ibuprofen, naproksen czy nimesulid – tłumaczy Iga Chodak.

Dr Jaśkowska podkreśla, że poszukiwanie alternatywnych dróg podania leków jest wręcz medycznie wskazane, między innymi z powodu niepożądanych efektów ubocznych w obrębie przewodu pokarmowego.

– W przypadku środków leczniczych o działaniu ogólnoustrojowym, stosowanie lakierów do paznokci jako ich nośników może mieć szczególne znaczenie przy niesteroidowych lekach przeciwzapalnych.  Podobnie jak transdermalne systemy terapeutyczne, lakiery mogłyby omijać efekt pierwszego przejścia w wątrobie, co potencjalnie zwiększa biodostępność i pozwala na stosowanie niższych dawek terapeutycznych leków. Nasz projekt może stanowić ciekawą alternatywę wobec dotychczas stosowanych form ich podania

– mówi.

W przyszłości badania mają być rozszerzone o inne grupy substancji czynnych i zastosowanie lakierów do paznokci w podawaniu leków na inne schorzenia, co otwiera drogę do stosowania ich w zakresie nie tylko dermatologii jak dzieje się to już obecnie, ale także w innych dziedzinach medycyny.  

– Już teraz obserwujemy, że niektóre substancje czynne uwalniają się natychmiast, a inne stopniowo, co będzie miało wpływ na końcową postać preparatu. Analizujemy ograniczenia technologiczne i fizykochemiczne

– wyjaśnia Kamil Jurek.

 Jak donosi PAP, obecnie naukowcy skupiają się na badaniach podstawowych dotyczących charakterystyki uwalniania substancji czynnych i identyfikacji potencjalnych ograniczeń.

– W kolejnych etapach planujemy przeprowadzenie badań nad przenikaniem substancji bioaktywnych przez płytkę paznokciową. W zależności od uzyskanych wyników nie wykluczamy komercjalizacji projektu w przyszłości

– zapowiedziała inż. Drabczyk.

Projekt leczniczych lakierów jest realizowany dzięki środkom finansowym Politechniki Krakowskiej w ramach laboratorium studenckich innowacji FutureLab PK. Stanowi kontynuację badań nad nowatorskimi metodami leczenia farmakologicznego prowadzonych w Kole Naukowym Chemii i Technologii Leków „Drug Design”. 

Naukowcy i studenci liczą, że ich rozwiązanie znajdzie zastosowanie nie tylko w kosmetologii leczniczej, ale także w farmakoterapii – jako alternatywa dla klasycznych tabletek czy maści.  

TAGI