Przedsiębiorcy i Rzecznik MŚP ostro protestują przeciw nowym uprawnieniom Państwowej Inspekcji Pracy

Data publikacji: 02.03.2026

W Sejmie trwają prace nad nowelizacją ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Reforma przygotowana przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zakłada m.in. przyznanie PIP uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Projekt masowo krytykują przedsiębiorcy, po raz kolejny negatywnie ocenia go minister Agnieszka Majewska, Rzecznik MŚP.

Według szefowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, minister Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, głównym celem reformy PIP jest „skuteczna walka z patologią śmieciowego zatrudnienia, jaka od lat trawi polski rynek pracy oraz z wypychaniem ludzi na nielegalne umowy dla szybkiego zysku, a także z nieuczciwą konkurencją wobec uczciwych przedsiębiorców”. Jak stwierdziła podczas pierwszego czytania ustawy w Sejmie, projekt ten nie zmienia obowiązujących zapisów Kodeksu pracy. Dalej utrzymana zostaje zasada, że jedyną legalną formą stosunku pracy jest umowa o pracę.

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456

Ważna do: 13.04.2026

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Przedsiębiorcy: to zły projekt

Prace nad projektem mają burzliwy przebieg, jest on krytykowany przez opozycję parlamentarną, przeciwko nowelizacji stanowczo protestują przedsiębiorcy. 

– Nowelizowany projekt jest projektem niezwykle złym, uderzającym w polską gospodarkę. Przede wszystkim uderza w elastyczność pracy i w decydowanie przez obywatela, w jakiej formie chce pracować i zarabiać na życie. Będzie wprowadzać chaos prawny. Decyzje, które jeszcze nie będą prawomocne mogą być podstawą do działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – alarmuje Adam Abramowicz, prezes Rady Przedsiębiorców. 

W tym samym tonie wypowiada się Agnieszka Majewska, Rzecznik MŚP:

Wielu przedsiębiorców obawia się, że jeszcze przed ewentualnym uprawomocnieniem się decyzji wydawanych przez okręgowych inspektorów pracy inne organy administracji publicznej w tym zwłaszcza Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organy podatkowe będą inicjowały we własnym zakresie odrębne postępowania wobec podmiotów objętych takim rozstrzygnięciem. Może to prowadzić do chaosu prawnego i poważnej dezorganizacji funkcjonowania firmy

– wskazuje minister Majewska.

Ubezpieczenia stworzone specjalnie dla branży Beauty

Polisa obejmuje każdy zabieg, pokrywa szkody, chroni przy kontrolach i płaci mandaty za Ciebie.

Zobacz ofertę

Rzecznik MŚP ma również zastrzeżenia do projektu natury konstytucyjnej oraz systemowej. Uważa, że projektowane rozwiązanie może naruszać zasadę pewności prawa i równowagi stron postępowania. Szczególne wątpliwości budzi możliwość nadawania decyzjom okręgowych inspektorów pracy rygoru natychmiastowej wykonalności.

– Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy jest środkiem nieadekwatnym do charakteru tego rozstrzygnięcia. Może prowadzić do nieodwracalnych skutków dla przedsiębiorcy, zanim sprawa zostanie prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd – podkreśla Rzecznik MŚP.

Resort przypomina z kolei, że wprowadzenie decyzji administracyjnej o zmianie stosunku pracy jest powiązane z uprawnieniami przedsiębiorcy do odwołania się od decyzji inspektora w terminie 30 dni do sądu pracy, a sąd musi je rozpatrzyć w ramach szybkiej ścieżki (maksymalnie w ciągu 30 dni). 

Rzecznik MŚP ma także zastrzeżenia, które odnoszą się m.in. do zakresu ochrony osoby uznanej za pracownika, zasad zabezpieczenia roszczeń w toku postępowania, zmiany wymiaru kar za naruszenia przepisów prawa pracy. Uważa, że należy wydłużyć okres przejściowy na wprowadzenie projektowanych przepisów. 

 Minister Majewska krytycznie ocenia również tryb konsultacji projektu.

– Dążenie do realizacji celów związanych ze zwalczaniem nieprawidłowości na rynku pracy nie powinno odbywać się kosztem szeroko otwartego i rzetelnie prowadzonego dialogu społecznego. Siedmiodniowy termin konsultacji tak istotnej zmiany systemowej nie pozwala na przygotowanie pogłębionej, miarodajnej opinii – zaznacza minister Majewska.

Coraz więcej skarg od pracowników trafia do PIP

Główny Inspektor Pracy Marcin Staniecki w rozmowie z portalem PulsHR powiedział, że nowe przepisy wcale nie przyspieszą wydawania decyzji przez inspektorów PIP. 

Decyzje nie będą wydawane szybciej – wręcz przeciwnie, każdy stan faktyczny będzie musiał być szczegółowo sprawdzony i udokumentowany w czasie kontroli. Poza tym zgodnie z najnowszą wersją projektu przed wydaniem decyzji przekształcającej najpierw zostanie wydane polecenie usunięcia naruszeń w związku z faktycznym świadczeniem pracy za wynagrodzeniem. Dopiero w razie niewykonania tego polecenia będzie możliwe wydanie decyzji przekształcającej, co w praktyce może wydłużyć cały proces.

Z drugiej strony dla pracodawców to zmiana na plus, bo stwarza przestrzeń do porozumienia się stron. W mojej ocenie to istotne ułatwienie – stwierdził. 

Przyznał, że szum medialny wokół ustawy o PIP już przełożył się na wzrost skarg składanych do instytucji, a skala tego wzrostu jest zaskoczeniem. Na początku lutego BR w Warszawie było ich 2100. 

Wśród skarg dominują dwa obszary: umowy cywilnoprawne oraz mobbing

– powiedział. 

Jak będą typowane firmy do kontroli?

Szef PIP zdradził też, jak będą typowane firmy do kontroli.

Podstawą będzie wspólna analiza ryzyka prowadzona z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Obejmie ona dane pochodzące z ZUS, Krajowej Administracji Skarbowej oraz Państwowej Inspekcji Pracy.

Potwierdził, że powstanie specjalny algorytm, który będzie typował firmy do kontroli według przejrzystych i określonych kryteriów. 

To jednak śpiew przyszłości. Obecnie PIP nie współpracuje z ZUS ani KAS – nie ma odpowiedniej podstawy prawnej do prowadzenia takich działań. Nie ma również środków na to, aby można było rozpocząć prace nad wdrażaniem technologicznych rozwiązań, które połączą te instytucje.  

Jakie zmiany zakłada znowelizowana ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy?

• Możliwość administracyjnego ustalania istnienia stosunku pracy – inspektor PIP może wydać decyzję stwierdzającą, że dana osoba faktycznie jest pracownikiem, mimo zawarcia umowy cywilnoprawnej lub B2B.
• Wprowadzenie dwuetapowej procedury – najpierw nakaz usunięcia naruszenia, a w razie braku reakcji pracodawcy – decyzja administracyjna albo skierowanie sprawy do sądu pracy.
• Prawo odwołania do sądu pracy – pracodawca może zaskarżyć decyzję PIP w określonym terminie; sąd ma rozpatrywać sprawy w trybie przyspieszonym.
• Możliwość zabezpieczenia roszczeń przez sąd – w trakcie postępowania odwoławczego sąd może zobowiązać pracodawcę do stosowania przepisów prawa pracy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia.
• Wydawanie wiążących poleceń w toku kontroli – inspektorzy uzyskują szersze kompetencje do nakazywania usunięcia nieprawidłowości bez konieczności długiego postępowania.
• Zaostrzenie sankcji finansowych – podwyższenie maksymalnych grzywien za wykroczenia przeciwko prawom pracownika oraz za utrudnianie kontroli.
• Rozszerzenie zakresu współpracy między instytucjami publicznymi – usprawniona wymiana danych między PIP, Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajowa Administracja Skarbowa w celu skuteczniejszego wykrywania nieprawidłowości.
• Wprowadzenie elementów cyfryzacji kontroli – możliwość prowadzenia części czynności kontrolnych w formie zdalnej oraz szersze wykorzystanie dokumentacji elektronicznej.
• Doprecyzowanie kryteriów oceny stosunku pracy – wskazanie przesłanek pozwalających jednoznaczniej odróżnić umowę o pracę od umów cywilnoprawnych.
• Wzmocnienie ochrony osób zgłaszających naruszenia – zwiększenie gwarancji dla pracowników współpracujących z inspekcją podczas kontroli.

TAGI