Data publikacji: 11.12.2025
650 tys. zł plus odsetki zażądał ZUS od pana Krzysztofa, który od 17 lat nie prowadzi działalności gospodarczej, ale nie wykreślił swojej firmy z CEIDG. ZUS wydał decyzję pomimo wykładni Sądu Najwyższego, który stwierdza, że o prowadzeniu działalności decyduje jej faktyczne wykonywanie, a nie jej rejestracja, która ma tylko znaczenie formalne.
Pan Krzysztof 17 lat temu przestał prowadzić firmę, wyjechał do pracy za granicę, nie wystawiał faktur, nie uzyskiwał żadnych przychodów, nie miał pracowników ani biura, składał zerowy PIT a Urząd Skarbowy potwierdził całkowity brak aktywności gospodarczej. Jednak pan Krzysztof nie wykreślił swojej firmy z systemu, a to dla ZUS-u oznacza, że działalność była realna, trwała przez 17 lat i należą się składki za cały okres. Byłemu przedsiębiorcy naliczono 650 tys. plus odsetki. Przez rok walczył sam w sądzie. Bezskutecznie.
Ubezpieczenia stworzone specjalnie dla branży Beauty
Polisa obejmuje każdy zabieg, pokrywa szkody, chroni przy kontrolach i płaci mandaty za Ciebie.
Zobacz ofertę
Sprawę opisała w mediach społecznościowych dr Katarzyna Kalata – prawniczka. Wskazała, że Sąd Najwyższy od lat wskazuje, że sam wpis ma charakter deklaratoryjny, a o prowadzeniu działalności decyduje wyłącznie jej faktyczne wykonywanie. W przypadku pana Krzysztofa nie było nic. Ani formalnie, ani faktycznie, ani ekonomicznie.
To nie system prawa. To system selekcji: kto się obroni, ten przeżyje – stwierdziła.
Nie jest to odosobniony przypadek. Takich spraw jest wiele – dotyczą osób, które zakładały swoje firmy przed 2009 r. kiedy trzeba było zgłaszać prowadzenie działalności gospodarczej odrębnie w różnych urzędach.
Na portalu eporady24.pl tak opisuje swoją sprawę inny przedsiębiorca:
W 2008 r. zarejestrowałem działalność gospodarczą w CEIDG, ale nie zgłosiłem jej do ZUS-u. Firma do dzisiaj ma status aktywny, ale faktycznie nigdy działalności nie prowadziła, do dzisiaj przychód i koszty są równe 0. Nigdy nie otrzymałem pism z ZUS-u w tej sprawie, nie mam zakładki Płatnik w systemie ZUS, nigdy nie miałem problemu z rozliczeniem PIT z etatu (PIT-a za firmę nigdy nie składałem).
W jaki sposób, minimalizując ryzyko, rozwiązać tę sprawę? Czy można zamknąć tę firmę i założyć nową? W jaki sposób mogę prowadzić JDG, aby ten problem do mnie nie wrócił — obecnie jestem na etacie, ale chciałbym przejść na JDG. Jeśli będę zawsze na etacie, jest możliwe, że kiedyś ta sprawa spowoduje ukaranie mnie?
W odpowiedzi czytamy:
“De facto zarówno US, jak i ZUS winien kierować się stanem faktycznym w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej, a rejestracja ma tylko znaczenie formalne, dowodowe. (…) ponieważ nie prowadził Pan faktycznie działalności gospodarczej, ani ZUS, ani US nie mogą od Pana żądać jakichkolwiek działań, rozliczeń i wpłat, ale ponieważ widnieje Pan w rejestrze, to Pan musi udowodnić „przypadkowość” tego wpisu.
W chwili, kiedy zgłaszał Pan działalność gospodarczą, rzeczywiście nie funkcjonowało jeszcze tzw. jedno okienko. To pojawiło się od stycznia 2009 r. Wpis do rejestru działalności gospodarczej nie oznaczał jednoczesnego zgłoszenia do ubezpieczenia oraz opodatkowania jako przedsiębiorca. Z jednej strony ta sytuacja może ułatwić Panu sprawę, z drugiej może jednak pojawić się zarzut niedopełnienia obowiązku.
W pierwszej sytuacji jest szansa, że dla tych dwóch organów Pan jako przedsiębiorca nie istnieje i wszystko zakończy się na odpowiednim zaznaczeniu okienka w CEIDG. W drugiej, sytuacja, że obecnie wszelkie wpisy do CEIDG oznaczają jednocześnie zgłoszenie do ZUS, US i GUS może spowodować zainteresowanie tych organów, dlaczego niezgłoszony podmiot zamyka swoją działalność. Tu właśnie jest problem.
Do ustalenia jest to, w jaki sposób postąpić teraz, gdy chce Pan faktycznie działalność rozpocząć. Żadne rozwiązanie nie daje Panu 100 proc. bezpieczeństwa. Niezależnie od tego, czy zamknie Pan działalność (zgłosi jej zakończenie do CEIDG), czy zgłosi teraz fakt rozpoczęcia i w związku z tym zgłosi Pan się do ZUS i US, istnieje szansa, że wzbudzi Pan zainteresowanie tych organów swoją osobą (…). To spowoduje, że z dużym prawdopodobieństwem zostaną wszczęte postępowania w zakresie ustalenia Pańskich obowiązków wobec nich. (…) Organy administracji zazwyczaj doprowadzają do sytuacji, w której strona zmuszona jest dochodzić swoich praw przed sądem”.
Art. 14 ustawy o CEIDG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej) przewiduje możliwość złożenia informacji o niepodjęciu działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, jeśli wcześniej dokonała wpisu do CEIDG. Instytucja ta została wprowadzona nowelizacją ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z 25 września 2015 r. Pozwala osobie, która zarejestrowała działalność, ale jej nigdy faktycznie nie rozpoczęła, formalnie zgłosić brak aktywności. Dzięki temu wpis w CEIDG nie jest udostępniany w rejestrze, a tym samym nie powstaje domniemanie prowadzenia działalności, które mogłoby skutkować naliczeniem składek ZUS lub innych zobowiązań.
Informacja składana jest w tych samych formach co wniosek o wpis do CEIDG:
Treść wniosku określa art. 14 ust. 2-3 ustawy o CEIDG.
Po złożeniu wniosku wpis nie pojawia się w publicznym rejestrze CEIDG, dla organów (ZUS, US) formalnie nie istnieje obowiązek opłacania składek ani podatków wynikający z wpisu, można udokumentować brak faktycznej działalności w sytuacjach spornych.
W praktyce osoby, które zarejestrowały działalność i nigdy jej nie prowadziły, powinny złożyć informację o niepodjęciu działalności zamiast pozostawiać wpis „martwy” w CEIDG. Brak takiego zgłoszenia może skutkować, że ZUS lub urzędy fiskalne uznają działalność za czynną i naliczą składki wstecz.
Niestety, nie jest również powiedziane, że nie stanie się tak, gdy taki wniosek zostanie zgłoszony. Wówczas pozostaje stawienie się przed sądem z bardzo dobrym prawnikiem specjalizującym się w prawie gospodarczym.
TAGI
Dziennikarka, redaktorka. Od ponad 20 lat zajmująca się branżowymi publikacjami na temat sektora kosmetycznego i beauty.
Zapisz się, a nie przegapisz niczego ważnego. W naszym newsletterze znajdziesz informacje o najciekawszych dyskusjach, postach, produktach i nowościach, które ciągle pojawiają się w Grupie Beauty Razem!
