Salony kosmetyczne mogą zużyć zapasy produktów z TPO po 1 września – stanowisko PZPK. Stanowisko GIS: Nie mogą

Data publikacji: 07.08.2025

Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego, powołując się na dokumenty regulujące rynek produktów kosmetycznych w Polsce, stoi na stanowisku, że salony kosmetyczne będą mogły stopniowo zużyć produkty zawierające TPO po 1 września br., kiedy to wchodzi zakaz stosowania tego składnika w produktach kosmetycznych. Jednak inne stanowisko zajmuje GIS, informując właścicieli gabinetów kosmetycznych, że nie powinni po 1 września stosować produktów do stylizacji paznokci z tym składnikiem, pomimo iż kupili je przed tym terminem.

👉Jak podkreśla PZPK zakazy wynikające z rozporządzenia kosmetycznego obowiązują producentów i dystrybutorów, ale nie dotyczą użytkowników wykorzystujących te produkty w ramach działalności zawodowej. W świetle rozporządzenia stylistki w salonach są “użytkownikiem końcowym”.

👉PZPK podkreśla także, że TPO nie jest składnikiem wywołującym negatywne skutki zdrowotne – pełni rolę fotoinicjatora, co oznacza, że podczas utwardzania światłem UV jest szybko zużywany i wiązany w trwałą, nieprzepuszczalną warstwę na paznokciu. W praktyce oznacza to, że TPO i produkty jego reakcji nie przenikają do organizmu, a to właśnie przenikanie jest niezbędne, aby mogły wystąpić potencjalne negatywne skutki.

👉 Główny Inspektorat Sanitarny zajmuje inne stanowisko i informuje, że po 1 września 2025 salony kosmetyczne nie powinny używać produktów zawierających TPO, niezależnie od faktu, że zostały zakupione przed tym terminem.

Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego (organizacja reprezentująca firmy kosmetyczne), nadesłał do redakcji Beauty Razem poniższe stanowisko w sprawie stosowania TPO w produktach kosmetycznych i obowiązków wynikających dla salonów kosmetycznych po zakazie stosowania tego składnika, który wchodzi w życie 1 września 2025 r. Publikujemy materiał w całości:

Podstawowymi aktami prawnymi regulującymi rynek produktów kosmetycznych w Polsce są rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 1223/2009/WE z dnia 30 listopada 2009 r. dotyczące produktów kosmetycznych oraz ustawa z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych. Wspólnie tworzą one spójne ramy prawne, które definiują fundamentalne obowiązki uczestników łańcucha wartości oraz definiują ustawiczny proces zmian regulacyjnych składników kosmetycznych. Dla właściwego zrozumienia kluczowych zależności oraz zakresu odpowiedzialności poszczególnych podmiotów, niezbędne jest odniesienie się do definicji zawartych w ww. rozporządzeniu: 

•  „udostępnianie na rynku” oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kosmetycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania, w ramach działalności handlowej (art. 2 ust. 1 lit. g);
• „wprowadzenie do obrotu” oznacza udostępnienie produktu kosmetycznego na rynku Wspólnoty po raz pierwszy (art. 2 ust. 1 lit. h);
• „użytkownik końcowy” oznacza konsumenta albo osobę wykorzystującą dany produkt kosmetyczny w ramach działalności zawodowej (art. 2 ust. 1 lit. f);
•  „stosowanie profesjonalne” oznacza stosowanie produktów kosmetycznych w ramach działalności zawodowej (preambuła ust. 1 lit. k).

W przypadku zakazu stosowania składnika kosmetycznego, rozporządzenie kosmetyczne wyznacza terminy, po których obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu oraz udostępniania produktów go zawierających.

Rozporządzenie nie zakazuje jednak samego używania takich produktów ani w trakcie, ani po upływie okresu przejściowego. Zakazy wynikające z rozporządzenia kosmetycznego obowiązują osoby odpowiedzialne (w zakresie wprowadzania do obrotu) oraz dystrybutorów (w zakresie udostępniania), ale nie dotyczą użytkowników końcowych.

Okresy przejściowe przewidziane w rozporządzeniu kosmetycznym mają na celu umożliwienie stopniowego wycofania produktów z rynku w sposób uporządkowany i proporcjonalny, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu ochrony konsumentów.

Zakaz stosowania składnika o nazwie INCI Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide, określanego skrótowo jako TPO, CAS: 75980-60-8, zacznie obowiązywać od 1 września 2025 r. Termin ten jest datą, która dotyczy produktów wprowadzanych na rynek jaki i produktów udostępnianych na rynku. Oznacza to, że produkty z tym składnikiem do 1 września 2025 r. muszą zniknąć ze sklepowych półek (koniec czasu na udostępnianie takich produktów).

TPO – co to za substancja?

Omawiane ograniczenie dotyczy wyłącznie jednej, ściśle określonej substancji chemicznej o nazwie INCI Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide, nie dotyczy to innych składników, nawet jeśli ich nazwy INCI brzmią podobnie takich jak:

• Ethyl Trimethylbenzoyl Phenylphosphinate (INCI), CAS: 84434-11-7;
• Bis(2,4,6-trimethylbenzoyl)-phenylphosphine oxide (INCI), CAS: 162881-26-7;
• Bis-Trimethylbenzoyl Phenylphosphine Oxide (synonim powyższego), CAS: 162881-26-7;
• Phenylbis(2,4,6-trimethylbenzoyl)phosphine oxide (synonim powyższego), CAS: 162881-26-7.

Powyższe substancje, mimo podobieństwa nazw, różnią się budową chemiczną i nie są objęte przedmiotowym ograniczeniem.

Jak doszło do wycofania TPO z kosmetyków?

Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide to substancja wykorzystywana głównie w produktach do stylizacji paznokci, gdzie pełni rolę tzw. fotoinicjatora – umożliwia szybkie utwardzenie lakieru pod wpływem światła UV. Już w 2014 roku Komitet Naukowy ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) ocenił bezpieczeństwo stosowania TPO w kosmetykach. W swojej opinii SCCS wskazał, że TPO jest składnikiem bezpiecznym do stosowania w produktach do paznokci, pod warunkiem, że jego stężenie nie przekracza 5,0% w produkcie gotowym. Na podstawie tej opinii wprowadzono zmiany do załączników rozporządzenia kosmetycznego, ograniczając stosowanie TPO zgodnie z zaleceniami, branża dostosowała się do zmian, a przez kolejne lata temat ten nie budził wątpliwości.

Sytuacja zmieniła się w 2021 roku, kiedy TPO zostało sklasyfikowane jako substancja CMR kategorii 1B na mocy przepisów chemicznych – unijnego rozporządzenia CLP. Warto wyraźnie zaznaczyć, że klasyfikacja CMR dotyczy wyłącznie substancji chemicznych, a nie gotowych produktów kosmetycznych. Klasyfikacja substancji dotyczy natury efektów zdrowotnych jakie mogą wynikać z jej stosowania, nie oznacza automatycznie istnienia ryzyka związanego ze wszystkimi produktami zawierającymi daną substancję.  

W wyniku ścisłego powiązania regulacji chemicznej i kosmetycznej, automatycznie dokonano przeniesienia wspomnianej klasyfikacji TPO na grunt prawa kosmetycznego. Zgodnie z art. 15 rozporządzenia kosmetycznego, substancje sklasyfikowane jako CMR nie mogą być stosowane w produktach kosmetycznych, chyba że spełnione zostaną określone warunki umożliwiające ich dopuszczenie w drodze tzw. odstępstwa (derogacji).

Jednym z warunków takiego odstępstwa jest wykazanie, że dana substancja występuje również w żywności – co w przypadku TPO oczywiście nie ma miejsca, a więc odstępstwo dla TPO nie mogło zostać przyznane ze względu formalnych – składnik został zakazany do stosowania w branży kosmetycznej.

Bezpieczeństwo produktów zawierających TPO

Jak podkreślają Safety Assessorzy, w przypadku TPO mamy do czynienia ze specyficznymi warunkami jego stosowania – TPO pełni rolę fotoinicjatora, co oznacza, że podczas utwardzania światłem UV jest szybko zużywany i wiązany w trwałą, nieprzepuszczalną warstwę na paznokciu. W praktyce oznacza to, że TPO i produkty jego reakcji pozostają w tej warstwie – nie przenikają do organizmu, a to właśnie przenikanie jest niezbędne, aby mogły wystąpić potencjalne negatywne skutki. Z dużą pewnością możemy założyć praktyczny brak narażenia, właśnie taką interpretację przyjął też SCCS w swojej opinii z 2014 roku.

Należy zwrócić uwagę, że profesjonaliści wykonujący zabiegi stylizacji paznokci powinni używać rękawiczek ochronnych, co minimalizuje ich potencjalny kontakt z substancją i zwiększa bezpieczeństwo pracy.

Przed wprowadzeniem do obrotu każdy kosmetyk podlega rygorystycznej i skrupulatnej ocenie bezpieczeństwa. Raport z oceny bezpieczeństwa jest częścią dokumentacji każdego kosmetyku i podlega kontroli przez organy nadzoru. To wieloetapowa, szczegółowa analiza danych toksykologicznych dla poszczególnych składników kosmetyku i wyników badań gotowego produktu. Oceny bezpieczeństwa dokonuje specjalista, tzw. safety assessor, który musi posiadać wyższe wykształcenie oraz doświadczenie praktyczne w dziedzinie toksykologii (farmacji), chemii, medycyny lub pokrewnej dyscyplinie. Taką ocenę posiadają również wszystkie produkty z TPO udostępniane na rynku UE.

Wytyczne GIS

Główny Inspektor Sanitarny w swoim komunikacie skierowanym m.in. do profesjonalistów link przestrzega przed kupowaniem produktów z TPO na zapas. GIS zaleca, aby kosmetyki kupować wyłącznie z pewnych i sprawdzonych źródeł. Przed zakupem warto upewnić się, że na etykiecie znajdują się dane osoby odpowiedzialnej – producenta lub importera mającego siedzibę na terenie Unii Europejskiej.

W odniesieniu do użytkowników profesjonalnych należy zaznaczyć, że w sytuacjach, gdy sprzedają oni produkty swoim klientom – bezpośrednia sprzedaż produktów gotowych (działalność handlowa) nie pełnią już roli użytkowników końcowych, lecz stają się dystrybutorami. W takim przypadku sprzedaż po upływie daty granicznej udostępniania na rynku jest zabroniona i stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia kosmetycznego.

Milena Milik
junior regulatory affairs manager, Polski Związek Przemysłu Kosmetycznego 

Stanowisko GIS w sprawie TPO

Główny Inspektorat Sanitarny oraz stacje powiatowe sanepidu zajmują inne stanowisko w tej sprawie:

👉 Produkty kosmetyczne stosowane w ramach usług mają spełniać wymagania przepisów rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 dot. produktów kosmetycznych.

👉 Produkty z TPO nie powinny być stosowane w usługach po 1 września 2025.

Właściciele salonów kosmetycznych kontaktują się osobiście ze stacjami sanepidu. Niektórzy już uzyskali informacje, że po 1 września 2025 r. używanie produktów do stylizacji paznokci zawierających TPO jest zakazane. Oto screeny z dyskusji, która toczy się w grupach dyskusyjnych Beauty Razem.

Również w piśmie, do którego dotarliśmy GIS (Departament Nadzoru nad Chemikaliami) stoi na stanowisku, że po 1 września 2025 w salonach kosmetycznych produkty zawierające TPO nie powinny być stosowane, niezależnie od faktu, że zostały zakupione przed tym terminem. Oto ten dokument:

Stanowisko GIS w sprawie produktów zawierających TPO

Należy mieć na na uwadze, że GIS od dawna sygnalizuje problemy z nadzorem nad produktami kosmetycznymi w gabinetach i być może wkrótce zostaną wprowadzone nowe regulacje w zakresie miejsca i odpowiedzialności profesjonalistów w łańcuchu udostępniania produktów.

UWAGA! Tworzymy ogólnodostępną listę marek lakierów hybrydowych, żeli UV i produktów do stylizacji paznokci bez TPO 

TAGI