Sejm przyjął reformę PIP. Co zmieni się dla umów zlecenia i B2B?

Data publikacji: 12.03.2026

Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która nadaje PIP uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Ustawą zajmuje się teraz Senat i musi ją jeszcze podpisać prezydent RP.

W środę 11 marca 2026 Sejm uchwalił nowelizację ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, która wprowadza m. in. bardzo istotną zmianę z perspektywy pracodawców i pracowników. PIP zyskuje uprawnienia do zamiany pozornych umów cywilnoprawnych (np. umów zlecenia) i B2B w umowy o pracę. Za uchwaleniem ustawy zagłosowało 230 posłów, 20 było przeciw, a 178 wstrzymało się od głosu.

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456

Ważna do: 14.05.2026

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Prace nad ustawą były długie i burzliwe, zgłoszono do niej wiele poprawek, przeciwko jej wprowadzeniu opowiadała się Rada Przedsiębiorców, niektóre zapisy krytykowała także Rzecznik MŚP.

Czytaj więcej: Przedsiębiorcy i Rzecznik MŚP ostro protestują przeciw nowym uprawnieniom Państwowej Inspekcji Pracy

Ostatecznie  posłowie przyjęli poprawki doprecyzowujące zarekomendowane przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny. Nie przyjęli poprawek zgłoszonych jako wnioski mniejszości i nie przegłosowali wniosku Konfederacji o odrzucenie projektu w całości. Nie przyjęli również poprawek zgłoszonych jako wnioski mniejszości.

Ubezpieczenia stworzone specjalnie dla branży Beauty

Polisa obejmuje każdy zabieg, pokrywa szkody, chroni przy kontrolach i płaci mandaty za Ciebie.

Zobacz ofertę

Wola pracownika będzie istotna, ale decydujący głos ma PIP

Posłowie przyjęli m.in. poprawkę zaproponowaną przez kluby KO, PSL i Lewicy, która doprecyzowuje, że w że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji inspektora pracy należy brać pod uwagę wolę obu stron – pracownika i pracodawcy, o ile nie jest ona sprzeczna z prawem.

W praktyce oznacza to, że jeśli pracownik świadomie chce pracować na B2B albo na umowie cywilnoprawnej (np. zleceniu) i warunki tej współpracy nie spełniają cech stosunku pracy określonych w Kodeks pracy, inspektor może tę wolę uwzględnić.

Jednocześnie inspektor PIP nadal może podważyć taką formę współpracy, jeśli w rzeczywistości spełnia ona cechy etatu, czyli np. praca jest wykonywana pod kierownictwem pracodawcy, w określonym miejscu i czasie, a pracownik jest podporządkowany jak pracownik etatowy. W takiej sytuacji PIP może uznać, że doszło do ukrytego stosunku pracy, niezależnie od nazwy umowy.

Wola stron ma być brana pod uwagę, ale nie może służyć obchodzeniu prawa pracy. Jeśli współpraca faktycznie wygląda jak etat, inspektor nadal może ją zakwestionować.

Ustawą zajmuje się teraz Senat. Musi ją jeszcze podpisać prezydent RP. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w rozmowie z PAP powiedziała, że terminy określone w Krajowym Planie Odbudowy wymagają tego, żeby reforma PIP jak najszybciej trafiła na biurko prezydenta i została podpisana, bo stawką są nie tylko miliardy unijnych pieniędzy dla Polski, ale też bezpieczeństwo polskich pracowników.

Jakie zmiany zakłada znowelizowana ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy?

• Możliwość administracyjnego ustalania istnienia stosunku pracy – inspektor PIP może wydać decyzję stwierdzającą, że dana osoba faktycznie jest pracownikiem, mimo zawarcia umowy cywilnoprawnej lub B2B.
• Wprowadzenie dwuetapowej procedury – najpierw nakaz usunięcia naruszenia, a w razie braku reakcji pracodawcy – decyzja administracyjna albo skierowanie sprawy do sądu pracy.
• Prawo odwołania do sądu pracy – pracodawca może zaskarżyć decyzję PIP w określonym terminie; sąd musi rozpatrywać sprawy w trybie przyspieszonym.
• Możliwość zabezpieczenia roszczeń przez sąd – w trakcie postępowania odwoławczego sąd może zobowiązać pracodawcę do stosowania przepisów prawa pracy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia.
• Wydawanie wiążących poleceń w toku kontroli – inspektorzy uzyskują szersze kompetencje do nakazywania usunięcia nieprawidłowości bez konieczności długiego postępowania.
• Zaostrzenie sankcji finansowych – podwyższenie maksymalnych grzywien za wykroczenia przeciwko prawom pracownika oraz za utrudnianie kontroli.
• Rozszerzenie zakresu współpracy między instytucjami publicznymi – usprawniona wymiana danych między PIP, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych oraz Krajową Administracją Skarbową w celu skuteczniejszego wykrywania nieprawidłowości.
• Wprowadzenie elementów cyfryzacji kontroli – możliwość prowadzenia części czynności kontrolnych przez PIP w formie zdalnej oraz szersze wykorzystanie dokumentacji elektronicznej.
• Doprecyzowanie kryteriów oceny stosunku pracy – wskazanie przesłanek pozwalających jednoznaczniej odróżnić umowę o pracę od umów cywilnoprawnych.
• Wzmocnienie ochrony osób zgłaszających naruszenia – zwiększenie gwarancji dla pracowników współpracujących z inspekcją podczas kontroli.

Porównaj systemy rezerwacji

Wybierz najlepszy system i zyskaj coś ekstra
od Beauty Razem.

Porównaj systemy

Analiza firm prowadzona wspólnie przez PIP, ZUS i KAS

Główny Inspektor Pracy Marcin Staniecki w rozmowie z portalem PulsHR podkreślił, że nowe przepisy nie przyspieszą wydawania decyzji przez inspektorów. Wręcz przeciwnie – każdy stan faktyczny będzie musiał zostać teraz szczegółowo sprawdzony i udokumentowany w trakcie kontroli. Zanim inspektor wyda decyzję o przekształceniu umowy, najpierw będzie musiał wydać polecenie usunięcia naruszeń związanych z faktycznym świadczeniem pracy za wynagrodzeniem. Dopiero jeśli polecenie nie zostanie wykonane, możliwe będzie wydanie decyzji przekształcającej. W praktyce może to więc wydłużyć cały proces. Jednocześnie – jak zaznaczył Staniecki – dla pracodawców jest to zmiana korzystna, ponieważ daje stronom czas i przestrzeń na porozumienie. W jego ocenie to istotne ułatwienie.

Szef PIP przyznał także, że duże zainteresowanie medialne ustawą już przełożyło się na wzrost liczby skarg kierowanych do inspekcji. Na początku lutego br. w warszawskim biurze rejonowym było ich około 2100, a dominują w nich dwie kategorie: umowy cywilnoprawne oraz mobbing.

Staniecki odniósł się również do planów dotyczących typowania firm do kontroli. W przyszłości ma się to odbywać na podstawie wspólnej analizy ryzyka prowadzonej  z wykorzystaniem danych z z ZUS, Krajowej Administracji Skarbowej oraz PIP. Docelowo ma powstać specjalny algorytm, który będzie wskazywał firmy do kontroli według jasno określonych kryteriów.

Na razie są to jednak plany na przyszłość. Obecnie PIP nie współpracuje w tym zakresie z ZUS ani KAS, ponieważ brakuje odpowiedniej podstawy prawnej, a także środków na wdrożenie rozwiązań technologicznych umożliwiających połączenie systemów tych instytucji.

Nadanie inspekcji uprawnień do przekształcania umów to jeden z tzw. kamieni milowych, od którego realizacji zależy wypłata środków z Krajowego Planu Odbudowy. Co to oznacza? Polska zobowiązała się wobec Komisji Europejskiej do przeprowadzenia określonych reform. Każda z nich jest zapisana jako tzw. „kamień milowy”, czyli konkretny warunek, który musi zostać spełniony, aby kraj mógł otrzymać kolejną transzę pieniędzy z funduszu odbudowy po pandemii. Uchwalenie i wdrożenie tych reform (w tym PIP) jest jednym z elementów, od których zależy wypłata części środków dla Polski z KPO przez Komisję Europejską. Jeśli kamień milowy nie zostanie zrealizowany, wypłata pieniędzy może zostać wstrzymana lub opóźniona.

AKTUALIZACJA: 12 marca 2026 roku Senat przyjął bez poprawek ustawę wcześniej uchwaloną przez Sejm. Teraz trafi ona na biurko Prezydenta RP.

TAGI