Umowa o pracę a umowa zlecenie. Którą możesz podpisać z pracownikiem? PIP to sprawdzi i może zmienić umowę

Data publikacji: 10.09.2025

Wkrótce inspektorzy PIP sami będą mogli przekształcić umowę zlecenie w umowę o pracę, jeśli stwierdzą nieprawidłowości. Kary dla pracodawców wzrosną – najniższy wymiar mandatu to 5 tys. zł. W branży usług beauty umowy o pracę nie są często wybieraną formą zatrudnienia. Zdecydowanie częściej są to umowy zlecenie lub modele łączące różne rozwiązanie (np. minimalna podstawa i procent od obrotu). Warto poznać różnice pomiędzy umową o pracę i umową zlecenie, aby być pewnym, że obowiązki i rytm pracy pracownika nie są typowe dla umowy o pracę.

Państwowa Inspekcja Pracy szybko zmierza w kierunku planowanej reformy. Projekt zmiany ustawy przygotowany przez Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trafił do konsultacji społecznych. Jeśli zostanie zatwierdzony – reforma wejdzie w życie w 2026 r. 

Z perspektywy branży beauty jedną z najważniejszych planowanych zmian są nowe uprawnienia, jakie otrzymają inspektorzy PIP – będą oni mogli samodzielnie przekształcić umowę cywilnoprawną (zlecenie, o dzieło) lub kontrakt B2B w umowę o pracę. Chodzi o przypadki, gdy umowa została wyraźnie zawarta na niekorzyść pracownika – wyczerpuje wszelkie znamiona umowy o pracę, a nie jest nią – udaje umowę zlecenie lub B2B.

Organy Państwowej Inspekcji Pracy będą uprawnione do: stwierdzania istnienia stosunku pracy w sytuacji kiedy zawarto umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 KP, powinna być zawarta umowa o pracę, i niezależnie od powyższego – do wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób odpowiedzialnych.

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości PIP będzie nakładać kary. Dodatkowo PIP może naliczyć opłacenie zaległych składek na ubezpieczenia społeczne.

Nasze kary wzrosną z 30 do 60 tys. zł, w postępowaniu mandatowym do 5 tys. zł. Obecnie średnia kara grzywny przed sądem to jest zaledwie 2400 zł, a teraz w mandacie będziemy mogli dać 5 tys. zł. A jak będzie “recydywa”, czyli ktoś już dwa razy złamie prawo pracy – obojętnie jakie będzie wykroczenie – będzie do 10 tys. zł w mandacie, więc kara będzie potężna

– tak w rozmowie z Interią mówi Marcin Stanecki, główny inspektor pracy.

Podkreśla, że ubiegłoroczne kontrole PIP wykazały, że młodsi pracownicy byli zatrudniani na umowy zlecenie:  

(W przypadku takiej umowy – red.) nie ma przepisów ochronnych, a po drugie, dający zlecenie może je w każdej chwili wypowiedzieć, więc taki pracodawca mający nowych pracowników w razie dekoniunktury, jakichkolwiek kłopotów finansowych, może ich po prostu z dnia na dzień, ordynarnie wyrzucić z pracy

– powiedział.

PIP nie planuje masowych kontroli w przyszłym roku, będą one prowadzone sukcesywnie. Nie będzie też działać wbrew pracownikom, którzy dobrowolnie chcę pracować np. na kontraktach B2B lub innych umowach. Zamierza jednak wziąć pod lupę pracodawców, którzy wyraźnie łamią prawo w tym zakresie. Prowadzenie kontroli ma ułatwić cyfryzacja urzędu oraz elektroniczna wymiana informacji pomiędzy PIP, ZUS i Krajowej Administracji Skarbowej.

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456

Ważna do: 02.03.2026

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Czym różni się umowa o pracę od umowy zlecenie?

W branży usług beauty umowy o pracę nie są często wybieraną formą zatrudnienia. Zdecydowanie częściej są to umowy zlecenie lub modele łączące różne rozwiązanie (np. minimalna podstawa i procent od obrotu). Warto poznać różnice pomiędzy umową o pracę i umową zlecenie, aby być pewnym, że obowiązki i rytm pracy pracownika nie jest typowy dla umowy o pracę.

Podstawy prawne 

Umowa o pracę jest regulowana na podstawie Kodeksu pracy, a umowa zlecenia za pomocą Kodeksu cywilnego

• Umowa o pracę – Kodeks pracy
• Umowa zlecenie / o dzieło – Kodeks cywilny

Umowa o pracę

• Tworzy stosunek pracy: pracownik podlega pracodawcy – pracuje w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę  
• Cechy: osobiste wykonywanie pracy, odpłatność, podporządkowanie, powtarzalność w określonych odcinkach czasowych.
• Ryzyko pracy ponosi pracodawca (techniczne, gospodarcze, socjalne).
• Uprawnienia pracownika:
• prawo do urlopu (20/26 dni),
• prawo do urlopów rodzicielskich, opiekuńczych, okolicznościowych,
• ochrona przed zwolnieniem (ciąża, urlopy, wiek przedemerytalny),
• gwarancja minimalnego wynagrodzenia (2025: 4666 zł brutto/mies.),
• prawo do przerw, limit godzin nadliczbowych, dodatki,
• pełne ubezpieczenie społeczne i zdrowotne,
• kontrola PIP i sądów pracy.
• Obowiązki: sumienne wykonywanie pracy, przestrzeganie BHP, dbanie o mienie pracodawcy.
• Rozwiązanie: wypowiedzenie, porozumienie stron, wygaśnięcie, śmierć pracownika/pracodawcy.

Umowa zlecenie

• Umowa starannego działania – Zleceniobiorca jest zobowiązany do starannego działania i dołożenia należytej staranności w wykonywaniu czynności będących
  przedmiotem zlecenia
• Podporządkowanie – brak (większa swoboda niż w umowie o pracę).
• Możliwość powierzenia wykonania osobie trzeciej (jeśli przewiduje umowa/zwyczaj).
• Wynagrodzenie – obowiązuje minimalna stawka godzinowa (2025: 30,50 zł brutto/h) Nie można zaproponować zleceniobiorcy niższej kwoty za godzinę.
• Składki ZUS – oskładkowana (społeczne i zdrowotne, z wyjątkami).
• Uprawnienia: prawo do opieki zdrowotnej, możliwość dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
• Brak praw pracowniczych: urlopu wypoczynkowego, macierzyńskiego, ochrony przed zwolnieniem, dodatków za nadgodziny.
• Rozwiązanie: można wypowiedzieć w każdym czasie (z obowiązkiem rozliczenia poniesionych kosztów).

Umowa o dzieło

• Umowa rezultatu – liczy się efekt końcowy (np. obraz, mebel).
• Cechy: samodzielność wykonawcy, brak podporządkowania, jednorazowy charakter.
• Wynagrodzenie – brak ustawowego minimum; ustalane dowolnie przez strony.
• Składki ZUS – co do zasady brak (wyjątek: gdy dzieło wykonywane na rzecz własnego pracodawcy).
• Brak uprawnień pracowniczych – brak urlopu, brak ochrony, brak ubezpieczenia zdrowotnego (chyba że z innego tytułu).
• Rozwiązanie – brak klasycznego wypowiedzenia; możliwe odstąpienie od umowy (np. gdy dzieło jest wadliwe lub opóźnione).

Kluczowe różnice:

• Umowa o pracę → pełna ochrona pracownicza, podporządkowanie, stabilność.
• Umowa zlecenie → elastyczność, wynagrodzenie godzinowe, częściowe ubezpieczenia.
• Umowa o dzieło → praca jednorazowa, bez ZUS i praw pracowniczych, liczy się tylko rezultat.

Przy umowie cywilnoprawnej przyjmujący zlecenie musi się liczyć z faktem, że nie wlicza się ona do stażu pracy. Nie jest regulowana przez Kodeks pracy, a dodatkowo dwie osoby podpisując ją, nie nawiązują stosunku pracy.

Umowy o pracę nie można zastępować umową zlecenia, jeśli charakter pracy pozostaje taki sam. Umowa zlecenie w żadnym nie może spełniać kryteriów przeznaczonych dla stosunku pracy. Jeśli zleceniobiorca wykaże ich istnienie, może dokonać zgłosić ten fakt do PIP i ubiegać się o zatrudnienie na podstawie umowy o pracę.

Zobacz pełny opis różnic przygotowany przez Państwową Inspekcję Pracy: KLIK

TAGI