Nowe ograniczenia w kosmetykach: witamina A, filtry UV, substancje rozjaśniające i przeciwbakteryjne 

Data publikacji: 15.09.2025

Unia Europejska zaostrzyła przepisy dotyczące bezpieczeństwa kosmetyków na podstawie rozporządzenia (UE) 2024/996 z 3 kwietnia 2024 r. Dotyczą one głównie witaminy A (retinol i pochodne), substancji rozjaśniających, filtrów UV oraz substancji przeciwgrzybiczych i przeciwbakteryjnych.

Rozporządzenie (UE) 2024/996 zmienia rozporządzenie kosmetyczne (WE) nr 1223/2009. Nowe przepisy wprowadziły istotne ograniczenia w stosowaniu witaminy A, Alpha-Arbutin, Arbutin oraz szeregu substancji potencjalnie zaburzających układ hormonalny. Dokument odpowiada na opinie Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) i ma na celu podniesienie poziomu ochrony konsumentów w Unii Europejskiej. Produkty, które nie spełniają nowych wymagań, nie będą mogły być udostępniane na rynku.

Witamina A (Retinol, Retinyl Acetate, Retinyl Palmitate)

Retinol, Retinyl Acetate i Retinyl Palmitate zostały wpisane do załącznika III (substancje z ograniczeniami).

Od teraz obowiązują ścisłe limity:

• 0,05% równoważnika retinolu (RE) w emulsjach do ciała,

• 0,3% RE w innych produktach niespłukiwanych i w produktach spłukiwanych.

Na opakowaniu konieczne będzie specjalne oznakowanie: „Zawiera witaminę A. Przed użyciem należy uwzględnić jej dzienne pobranie”.

Terminy:

• od 1 listopada 2025 r. – zakaz wprowadzania do obrotu produktów niespełniających wymagań.

• od 1 maja 2027 r. – zakaz ich udostępniania na rynku UE.

Czym jest?
Witamina A i jej estry (retinyl acetate, retinyl palmitate) to związki odgrywające kluczową rolę w regeneracji skóry. Retinol i jego pochodne są jednymi z najczęściej stosowanych składników aktywnych w kosmetykach anti-aging.

Jak działają?

• Pobudzają odnowę komórkową skóry,

• Wpływają na syntezę kolagenu,

• Zmniejszają oznaki starzenia i poprawiają elastyczność skóry.

Gdzie się je stosuje?

• Kremy i sera przeciwzmarszczkowe,

• Produkty na trądzik,

• Kosmetyki do twarzy, szyi i dekoltu,

• Rzadziej w balsamach do ciała.

Dlaczego ograniczenia?
Witamina A jest niezbędnym składnikiem odżywczym, ale jej nadmierne spożycie – zarówno w diecie, suplementach, jak i w kosmetykach – może powodować toksyczne skutki zdrowotne, w tym działanie teratogenne (zwiększone ryzyko wad wrodzonych) oraz problemy z wątrobą i kośćmi. Ograniczenia mają na celu zmniejszenie całkowitego narażenia konsumentów.

Alpha-Arbutin i Arbutin  

Limity:

• Alpha-Arbutin: maks. 2% w kremach do twarzy i 0,5% w emulsjach do ciała,
• Arbutin: maks. 7% w kremach do twarzy.

Jednocześnie Komisja podkreśla, że zawartość hydrochinonu – mogącego pojawiać się jako zanieczyszczenie – musi być jak najniższa i nie wyższa niż nieunikniony poziom śladowy.

Terminy:

• od 1 lutego 2025 r. – zakaz wprowadzania do obrotu produktów niespełniających wymagań.
• od 1 listopada 2025 r. – zakaz ich udostępniania na rynku UE.

Jak działają?

• Hamują aktywność tyrozynazy – kluczowego enzymu w procesie melanogenezy (produkcji melaniny).

• Dzięki temu zmniejszają syntezę barwnika w melanocytach i stopniowo rozjaśniają skórę.

• Działają łagodniej i wolniej niż hydrochinon (który w kosmetykach jest zasadniczo zakazany), a jednocześnie są uważane za bezpieczniejszą alternatywę.

Zastosowanie w kosmetykach

Alpha-Arbutin i Arbutin stosuje się w produktach przeznaczonych do:

• rozjaśniania przebarwień (melazma, piegi, plamy posłoneczne, plamy starcze),

• wyrównywania kolorytu skóry,

• kosmetyków anti-aging, gdzie redukcja przebarwień wspiera młodszy wygląd skóry,

• preparatów do pielęgnacji twarzy i kremów wybielających,

• niekiedy także w emulsjach do ciała na przebarwienia posłoneczne lub pozapalne.

Najczęściej spotyka się je w:

• serach i kremach do twarzy,

• kremach pod oczy,

• emulsjach do ciała (w niższych stężeniach).

Dlaczego ograniczenia?

Zarówno Arbutin, jak i Alpha-Arbutin mogą ulegać rozpadowi do hydrochinonu, który w czystej postaci jest zakazany w kosmetykach (ze względu na potencjalne działanie toksyczne i drażniące). Komisja Europejska – w oparciu o opinie SCCS – dopuściła te substancje tylko w określonych, niskich stężeniach i z warunkiem, że hydrochinon w gotowym produkcie pozostaje na poziomie śladowym, technicznie nieuniknionym.

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456

Ważna do: 01.03.2026

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Genisteina

Limity:

• Maksymalnie 0,007% w produktach kosmetycznych

Terminy:

• 1 maja 2025 r. – zakaz wprowadzania do obrotu produktów niespełniających wymagań (limit 0,007%).

• 1 listopada 2025 r. – zakaz udostępniania ich na rynku.

Czym jest?
To naturalny związek roślinny z grupy izoflawonów, występujący głównie w soi.

Jak działa?

• Ma właściwości estrogenopodobne – może wiązać się z receptorami estrogenowymi,

• W kosmetykach stosowana jako składnik przeciwstarzeniowy: poprawia elastyczność skóry, działa antyoksydacyjnie.

Gdzie się stosuje?

• Kremy i sera anti-aging,

• Kosmetyki do skóry dojrzałej.

Dlaczego ograniczenia?
Ze względu na działanie endokrynnie czynne – przy wyższych dawkach może zaburzać gospodarkę hormonalną.

Daidzeina

Limity:

• Maksymalnie 0,02% w produktach kosmetycznych.

Terminy:

• 1 maja 2025 r. – zakaz wprowadzania do obrotu produktów niespełniających wymagań (limit 0,02%).

• 1 listopada 2025 r. – zakaz udostępniania ich na rynku.

Czym jest?
Podobnie jak genisteina – należy do izoflawonów sojowych.

Jak działa?

• Wykazuje działanie przeciwutleniające,

• Poprawia kondycję skóry,

• Może naśladować działanie estrogenów (fitoestrogen).

Gdzie się stosuje?

• Kremy do skóry dojrzałej,

• Preparaty o działaniu ujędrniającym.

Dlaczego ograniczenia?
Również ze względu na potencjalne działanie estrogenne – w wyższych stężeniach może wpływać na gospodarkę hormonalną.

Dokumentacja dla salonów

Wzory umów, regulaminy i poradniki
opracowane przez ekspertów.

Zobacz wszystkie

Kwas kojowy

Limity:

• Maksymalne stężenie 1% w produktach do twarzy i rąk.

Terminy

• 1 lutego 2025 r. – od tego dnia nie wolno wprowadzać do obrotu produktów kosmetycznych niespełniających wymagań.

• 1 listopada 2025 r. – od tego dnia nie wolno udostępniać na rynku produktów niespełniających wymagań.

Czym jest?
To związek organiczny wytwarzany przez niektóre gatunki grzybów. Od lat stosowany w kosmetykach rozjaśniających.

Jak działa?

• Hamuje aktywność tyrozynazy (enzym odpowiedzialny za produkcję melaniny),

• Dzięki temu redukuje przebarwienia, wyrównuje koloryt skóry,

• Często łączony z innymi składnikami depigmentującymi.

Gdzie się stosuje?

• Kremy wybielające,

• Kosmetyki do twarzy i dłoni,

• Produkty przeciw przebarwieniom posłonecznym.

Dlaczego ograniczenia?
Przy wyższych stężeniach pojawiły się obawy o działanie zaburzające układ hormonalny. Dlatego ograniczono go do 1% w produktach do twarzy i rąk.

Słuchaj radia bez opłat

Legalna muzyka do salonu, bez ZAIKS i reklam.

Włącz teraz

Triclosan

Limity:

• Maksymalne stężenie 0,3% i zakaz stosowania w pastach do zębów dla dzieci < 3 lat.

Terminy:

• 1 lutego 2025 r. – zakaz wprowadzania do obrotu produktów niespełniających nowych wymagań.

• 1 listopada 2025 r. – zakaz udostępniania na rynku takich produktów.

Czym jest?
To środek przeciwbakteryjny i konserwujący, szeroko stosowany od lat 70. XX wieku.

Jak działa?

• Hamuje rozwój bakterii i grzybów,

• Chroni kosmetyki przed zepsuciem,

• W produktach higienicznych zapewnia działanie odświeżające i antyseptyczne.

Gdzie się stosuje?

• Pasty do zębów,

• Mydła, żele pod prysznic, dezodoranty,

• Puder do twarzy, korektory,

• Produkty do pielęgnacji paznokci.

Dlaczego ograniczenia?

Potencjalne ryzyko powstawania oporności bakteryjnej, możliwość wpływu na układ hormonalny, obawy o długoterminowe bezpieczeństwo.

Triclocarban

Limity:

• Maksymalne stężenie 0,2%, a w pastach do zębów dodatkowo zakaz stosowania u dzieci < 6 lat.

Terminy:

• 1 lutego 2025 r. – zakaz wprowadzania do obrotu produktów niespełniających wymagań

• 1 listopada 2025 r. – zakaz udostępniania na rynku takich produktów.

Czym jest?
Związek chemiczny o właściwościach przeciwbakteryjnych, podobnie jak triclosan.

Jak działa?

• Dodawany do mydeł i kosmetyków oczyszczających,

• Zabezpiecza produkt przed rozwojem mikroorganizmów.

Gdzie się stosuje?

• Mydła, płyny do mycia,

• Kremy antybakteryjne.

Dlaczego ograniczenia?

Podobnie jak triclosan – ryzyko oporności bakteryjnej i działania endokrynnie czynnego. Obawy toksykologiczne przy długotrwałym stosowaniu.

4-Methylbenzylidene Camphor (4-MBC)

Limity:

• Całkowicie zakazany do stosowania w kosmetykach w Unii Europejskiej

Terminy:

od 1 maja 2025 r. – zakaz wprowadzania do obrotu produktów zawierających tę substancję.

Czym jest?
Filtr UV z grupy kamfor, dawniej popularny w kremach przeciwsłonecznych.

Jak działa?

• Absorbuje promieniowanie UVB i częściowo UVA,

• Chroni skórę przed poparzeniami słonecznymi.

Gdzie się stosuje?

• Kremy przeciwsłoneczne,

• Produkty do opalania,

• Kosmetyki „z SPF”.

Dlaczego ograniczenia?
Badania wskazały, że ma właściwości endokrynnie czynne, a ocena SCCS nie potwierdziła jego bezpieczeństwa w kosmetykach. W efekcie 4-MBC został przeniesiony do załącznika II, czyli całkowicie zakazany w kosmetykach w UE.

Co to oznacza dla branży?

Rozporządzenie 2024/996 jest odpowiedzią na rosnącą wiedzę naukową o ryzyku zdrowotnym związanym z nadmiernym narażeniem na niektóre substancje kosmetyczne. Producenci muszą nie tylko zreformułować receptury, ale również wdrożyć systemy kontroli zawartości zanieczyszczeń (np. hydrochinonu) i zadbać o właściwe oznakowanie.

To wyraźny sygnał dla rynku: bezpieczeństwo konsumentów i zgodność z regulacjami będzie coraz mocniej uzależnione od bieżącego monitorowania danych naukowych i opinii SCCS.

TAGI