Reforma PIP. Rząd złagodzi kluczowe zapisy pod naciskiem pracodawców?

Data publikacji: 08.12.2025

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uległo krytyce i naciskom pracodawców i złagodziło dwa istotne zapisy w projektowanej ustawie, która miała przyznać szerokie uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy. Chodzi o możliwość ściągania zaległych składek i podatków oraz o rygor natychmiastowej wykonalności decyzji o zamianie dotychczasowej umowy na umowę o pracę. Nie zmienia to jednak faktu, że inspektorzy PIP uzyskują nowe, szerokie uprawnienia do kontroli umów zawieranych z pracownikami i będą mogli egzekwować właściwe na podstawie Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

4 grudnia br. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy przygotowanej w Ministerstwie Pracy. Teraz zajmie się nim Rada Ministrów. Projekt ten nadaje szerokie uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy, o czym pisaliśmy tutaj: Umowa o pracę a umowa zlecenie. Którą możesz podpisać z pracownikiem? PIP to sprawdzi i może zmienić umowę. 

Karta Członkowska
Beauty Razem

to branżowy "Netflix" z ebookami, VOD, dokumentacją i stałym dostępem do grup FB.

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Anna Kowalska

NR: 123456

Ważna do: 02.03.2026

Klikam i chcę więcej zarabiać!
Bez zobowiązań. Rezygnujesz kiedy chcesz.

Projekt zakłada umożliwienie Państwowej Inspekcji Pracy, na mocy decyzji administracyjnej, zmian fikcyjnie zawieranej umowy o dzieło, zlecenia czy B2B na umowy o pracę. W pierwotnej wersji projektu ustawy, decyzja administracyjna inspektora miała podlegać natychmiastowemu wykonaniu. Przeciwko temu od miesięcy przedsiębiorcy i organizacje pracodawców. 

Tak mówiła o tym 3  grudnia br. w radiowej “Trójce”, w audycji “Informator ekonomiczny”, minister Agnieszka Majewska, Rzecznik MŚP:

Ogromne wątpliwości – moje, ale też wszystkich 461 organizacji przedsiębiorców zrzeszonych przy Rzeczniku MŚP – budzą przepisy przewidujące rozszerzenie uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy. Zgodnie z projektem urzędnik PIP, wchodząc do przedsiębiorcy, będzie mógł w drodze decyzji administracyjnej, natychmiast wykonalnej, zmienić umowę zlecenia na umowę o pracę. Co więcej, będzie mógł to zrobić nawet trzy lata wstecz.

 

To jest niezwykle niepokojące, ponieważ taka decyzja oznaczałaby konsekwencje finansowe dla przedsiębiorcy: dodatkowe składki ZUS, podatki i rozliczenia za wiele lat. Ta perspektywa budzi ogromne wątpliwości w całym środowisku, nie tylko w sektorze MŚP. Mam jednak nadzieję, że uda się osiągnąć konsensus i wypracować taki projekt, który przynajmniej częściowo zadowoli wszystkie strony.

Rząd ostatecznie zdecydował o złagodzeniu tego zapisu – nie będzie natychmiastowej wykonalności. Przedsiębiorca będzie mógł odwołać się od decyzji do Głównego Inspektora Pracy, jeśli to nie poskutkuje – do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wreszcie będzie mógł złożyć skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. I dopiero od czasu wydania prawomocnego wyroku będzie obowiązywać decyzja inspektora o przekształceniu B2B w etat.

Rząd wycofał się z próby bolszewickiego rozstrzygania sporu między Państwową Inspekcją Pracy a przedsiębiorcami – ogłosiła Rada Pracodawców. 

W nowej wersji projektu pojawił się jednak zapis, że “stosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności będzie możliwe na podstawie przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego”.

Formalnie ministerstwo może mówić, że wykreśliło rygor z ustawy. Ale przesłanki w KPA, jak “inny interes społeczny”, są na tyle pojemne, że inspektor nadal będzie mógł go zastosować

– skomentował dla “Gazety Wyborczej”,  Przemysław Hinc, doradca podatkowy i członek zarządu PJH Doradztwo Gospodarcze.

Ministerstwo nie odpowiedziało na pytanie, czy ta zmiana oznacza faktyczne ograniczenie uprawnień inspektorów, czy jedynie zmianę podstawy prawnej dla tych samych działań.

Drugi zapis, który budził ogromne kontrowersje dotyczył ściągania zaległych podatków i składek, w przypadku zamiany umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę. Rząd wycofał się z tego zapisu.

Gdyby przepis o decyzji wydawanej wstecz wszedł w życie, ministerstwo narażałoby się na zarzut niekonstytucyjności. Złamana byłaby bowiem zasada niedziałania prawa wstecz oraz zasada ochrony praw nabytych

– wyjaśnił Przemysław Hinc. 

Ubezpieczenia stworzone specjalnie dla branży Beauty

Polisa obejmuje każdy zabieg, pokrywa szkody, chroni przy kontrolach i płaci mandaty za Ciebie.

Zobacz ofertę

Tak o zmianach mówił w TVP Info, w programie “Pytanie dnia”, Maciej Berek, minister do spraw Nadzoru nad Wdrażaniem Polityki Rządu.

Dzisiaj na Komitecie Stałym Rady Ministrów pracowaliśmy nad tym projektem i wprowadziliśmy bardzo istotne zmiany do tego projektu (…).  Po pierwsze, jeśli inspektor pracy będzie stwierdzał, że jego zdaniem u jakiegoś przedsiębiorcy sytuacja jest niezgodna z prawem, to będzie wydawał polecenie dostosowania tej sytuacji do stanu prawnego. I strony: pracodawca i pracownik, będą decydowały, czy chcą zawrzeć umowę o pracę, czy chcą pozostać w umowie cywilnoprawnej, którą będą musiały wtedy poprawić. W pierwotnej wersji projektu ich wola była w ogóle ignorowana. Inspektor wchodził i wydawał decyzję.

– Nie będzie automatu – potwierdził minister Berek. I kontynuował:

W drugim kroku, jeżeli inspektor nie zgodzi się z tym, co te strony zrobiły, będzie mógł tę decyzję wydać, ale ta decyzja będzie zaskarżalna do sądu, będzie wywoływała skutki – jeśli będzie wydana – wyłącznie na przyszłość. Nie będzie skutków wstecznych, nie będzie rozliczania do tytułu jakichś spraw podatkowych i zusowskich. Jeżeli inspektor by chciał, żeby te skutki były wsteczne tego jego rozstrzygnięcia, to będzie musiał skierować powództwo do sądu. Nie będzie mógł o tym zdecydować samodzielnie. Czyli w ramach tego, co zostało w tym projekcie przygotowane przez minister rodziny, pracy i polityki społecznej, staraliśmy się to troszeczkę utemperować w taki sposób, żeby nie generowało nadmiernych ryzyk.

Księgowość stworzona dla branży beauty

Pewność rozliczeń i spokój przy każdej kontroli.

Zobacz ofertę

Przypomnijmy także, że reforma PIP zakłada jej technologiczną rewolucję – ma być zmodernizowana i wyposażona w nowe systemy informatyczne. To umożliwi także zdalne kontrole i sporządzanie elektronicznych protokołów kontroli.

PIP ma także wymieniać się elektronicznie informacjami z innymi instytucjami państwowymi – ZUS i KAS. Ma to na celu zwiększenie skuteczności i tempa działań kontrolnych poprzez lepsze wykorzystanie danych i analiz. Kluczowe instytucje kontrolne będą więc w razie potrzeby udostępniały sobie wzajemnie dane o pracodawcach i pracownikach.

W PIP zostaną wdrożone jednolite metody zarządzania oraz standardy kontroli, określone w zarządzeniu Głównego Inspektora Pracy.

Znowelizowana ustawa miała wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Obecnie mówi się  o “elastycznym terminie”, jednak nadal w planach jest początek przyszłego roku.

TAGI